جامعه امروز بدون وسايل ارتباط جمعی غير قابل تصور است. وسايل ارتباط جمعی برای جوامع مهم بوده و بسته به نوع نظامی که رسانه تابع آن است و علايق و نيازهای افراد خاص و ميزان توسعه يافتگی آن جامعه کارکردهای متنوعی دارند.
در تعريف رسانههای جمعی گفته میشود: رسانه جمعی رسانهای است که در زمان واحد, پيامهای يکسان را برای تعداد زيادی از افراد ارسال میکند.
با توجه به تعريف فوق از رسانههای جمعی, اين پرسش در اينجا مطرح میشود:" آيا کارکرد رسانههای جمعی صرفاً خبری و اطلاعرسانی است؟"
از آنجايیکه مهمترين ويژگی رسانههای جمعی " نهادی بودن" آنها است. به اين معنا که پيام درون يک نظام منسجم ارتباطی و با هدف اثر گذاری بر آگاهیهای مخاطب تهيه و ارسال میشود؛ بايستی به اين نکته توجه کرد که پيام مورد نظر يک وسيله ارتباط جمعی با چه هدفی و با توجه به چه نوع رسالت و مأموريتی مطرح شده است.
در هر يک از رسانهها مجموعهای از کارکردهای قابل تصور است که هارولد لاسول در تحقيقات خود در سال 1967 سه کارکرد عمده برای رسانهها برشمرد:
1) نظارت بر محيط به معنی جمعآوری و توزيع اطلاعات در مورد رويدادهای محيط اطراف, هم در داخل و هم در خارج يک جامعه خاص و اين امر تا اندازهای, نظير آن چيزی است که عموماً به مثابه اداره و هدايت اخبار مورد نظر قرار میگيرد.
2) همبستگی بخشی از جامعه در واکنش به محيط: همبستگی در اينجا شامل تفسير اطلاعات مربوط به محيط و توصيه در مورد نحوه رفتار در واکنش به اين رويدادها است. اين فعاليت تا حدودی به عنوان ويرايش يا تبليغ سياسی شناخته میشود.
3) انتقال ميراث اجتماعی از نسلی به نسل ديگر: لاسول میگويد که انتقال فرهنگ معطوف منتقل کردن اطلاعات, ارزشها و هنجارهای اجتماعی از نسلی به نسل ديگر يا از اعضای يک گروه به تازه واردهای آن گروه است. اين امر عموماً به مثابه فعاليت آموزشی شناخته میشود.
رايت به اين سه کارکرد مقوله تفريح و سرگرمی را اضافه کرده که به اعمال ارتباطی اشاره دارد که جهت سرگرمی و تفريح صورت میگيرند.
با توجه به موارد مطرح شده پيرامون کارکردهای رسانهها میتوان گفت که کارکرد رسانهها در اين دنيای شبکهای شده فراتر از کارکردهای مطرح شده از سوی اين صاحبنظران ارتباطی است. زيرا با توسعه و گسترش فنآوری و ايجاد يک جامعه اطلاعاتی نقش رسانهها پر رنگتر و سنگين تر شده است به اين مفهوم که رسانهها بتوانند با رسانههای ديگر به رقابت برخيزند و به وظيفه خود عمل کنند. رسالت هر رسانهای با رسانه ديگر متفاوت است به عنوان مثال اگر از رسانه به عنوان يک service provider نام ببريم يعنی تامين کننده/ فراهم کننده سرویس برای يک جامعه؛ کاملاً تفاوت آن رسانه با رسانه ديگر از لحاظ کارکرد و وظيفه مشخص خواهد شد و در واقع اين سرويس میتواند اجتماعی, اقتصادی, آموزشی, فرهنگی, فنآوری, اطلاعرسانی, تفريحی و ... باشد.
به طور خلاصه, کارکردهای رسانهها با توجه به رسالت و مأموريت آن رسانه تعريف میشود و آن به اين مفهوم نيست که به طور کامل کارکردهای رسانهها متفاوت از هم است و با توجه به تعريف رسانه مورد نظر در يک جامعه میتوان کارکرد و وظيفه اصلی آن را مشخص نمود و اين امر مستلزم اتخاذ راهبردهای مناسب در جهت رسيدن به اهداف عملياتی و کارکردی مورد نظر رسانه میباشد.
+++++++++++++++++++++++++++
دنیای روزنامه نگاری جدید در حال تحول است.
چهارشنبه 10 مرداد ماه سال 1386
روزنامهنگاری - دکتر محمد عطاران*:
امروز در کنار روزنامه نگاری مکتوب روزنامهنگاری اینترنتی به سرعت در حال رشد و گسترش است و اغلب روزنامه های معتبر جهان علاوه بر نسخه مکتوب دارای نسخههای دیجیتالیاند و رقابت این دو نسخه مکتوب و دیجیتالی به در حال گسترش است به صورتی که بسیاری از روزنامه های معتبر جهان از راه تبلیغات نسخه اینترنتی خود در آمد های کلانی کسب می کنند. این نشان دهنده آن است که نسخه دیجیتالی به همان میزان نسخه های مکتوب خواننده دارند، بلکه در مواردی گوی سبقت را از اسلاف خود برده اند. روزنامه های اینترنتی امروزه دچار تحول عمیق تری شده اند و به روزنامه های چند رسانه ای بدل شده اند. در این مقاله پس از بیان تاثیرات فناوری های دیجیتالی در فرهنگ، مشخصه های فرهنگ یادگیری و آموزش در نظام آموزش و پرورش ایران ارائه می شود و سپس به عناصری از این فرهنگ که کاربر ایرانی را مهیای پذیرش روزنامه های چند رسانه ای می کند اشاره می شود و در نهایت در باره مولفه های فرهنگ یادگیری فراگیرندگان ایرانی که در پرتو روزنامه های چند رسانه ای تغییر می کند ، بحث خواهد شد.
در سال های اخیر فرهنگ و آداب و سنت های آدمی بر اثر ورود فناوری های دیجیتالی در معرض تغییر و تحول است. البته این تغییر و تحول پدیده ای نو نیست و هر فناوری تازه ای آثار خود را بر فرهنگ انسان می گذارد. ولی تحولات ناشی از ارتباطات رایانه ای به گونه ای است که برخی آن را انقلاب بر شمرده اند. انقلابی که تمام شئون زندگی بشر را متاثر خواهد کرد. پاره ای از اندیشمندان معتقدند که این انقلاب موجد تمدنی جدید خواهد شد و آن را انقلاب اطلاعاتی نام نهاده اند. (رجایی، فرهنگ، 1380، ص13)
انقلاب مذکور در کار، یادگیری، تفریح، نحوه گذران اوقات فراغت، آموزش، تجارت و همه ارکان زندگی بشر تحول ایجاد کرده است. مثلا فناوری های نو در پرتو ارتباطات رایانه ای تمایر میان کار و اوقات فراغت را محو کرده است. به بیان دیگر رابطه ی رایانه ای آن گونه است که کار خانه و سرگرمی را در یک نظام پردازش با یکدیگر مرتبط می کند مشاهدات مقدماتی پنی گرشتاین در رساله ی دکترای خود نشان می دهد، مردمی که در منزل از رایانه استفاده می کنند، گرچه از خود اتکایی در مدیریت زمان و مکان لذت می برند، از فقدان تمایز میان کار و اوقات فراغت، خانواده و تجارت و شخصیت و کار کرد ناراحت هستند. در قالب فرضیه ای می توان گفت که همسانی تجربه در یک رسانه به نوعی تمایز نهادی قلمروهای فعالیت را مخدوش می سازد و در مورد شیوه ی رفتار سردرگمی ایجاد می کند (همان، ص 418 – 417)
در دوران قبل که شغل اصلی مردم کشاورزی بود، تمایز اندکی میان زمان کار و اوقات فراغت وجود داشت. هنگامی که افراد در مزرعه کار و زندگی می کردند، خانواده ها قادر بودند، نیازهای خانواده و کار شان – هر دو را – برآورده سازند. انقلاب صنعتی به این وضعیت خاتمه بخشید و اوقات فراغت معنی و مفهوم یافت، ولی اکنون بار دیگر در کشور های صنعتی پیشرفته بسیاری از افراد مشاغلی را بر عهده دارند که لزومی برای تعیین وقت خاص برای آن نیست. در واقع در اقتصاد دیجیتالی، کار باید 24 ساعته ادامه یابد، چون حتی در اواخر شب، از نقطه ای روی کره ی خاکی مشتری به سراغتان می آید. نمونه ای از این موقعیت را کلارک دارد. او در اداره اش زندگی می کند. دو سال پیش، شرکت او که در زمینه ی تحقیقات اینترنت و طراحی وب فعالیت می کند، توسعه یافت و او ساختمانی در میلواکی خرید. شصت و پنج کارمند او همه ی این فضا را نیاز نداشتند. لذا کلارک و شوهرش برای زندگی به طبقه پنجم ساختمان منتقل شدند. کلارک می گوید:"گاه روزهای متوالی من ساختمان را ترک نمی کنم."
کلارک نمونه ی افراطی کسانی است که کار و زندگی را با هم آمیخته اند؛ کسانی که اگر در اداره نباشند، از خانه، ماشین یا هتل محل اقامت خود کار را ادامه می دهند. شرایط جدید مفهوم محیط کار را کاملا” وسعت بخشیده و تصور اوقات فراغت را کم رنگ کرده است. در کشور هایی مانند آمریکا، زوج های جوان در مقایسه با سال 1969، 770 ساعت بیش تر کار می کنند. ابزارهایی که تصور می شد فرد را از زنجیر میز کارشان رها کند. چنان آن ها را به کار پیوند داده است که یک دهه قبل تصور آن نمی شد. جان سیولا نویسنده ی کتاب حیات کار می گوید: ابزارهای اطلاعاتی، بند ناف الکترونیکی محیط کارند (Wellnen & Alison Stein، 1.1).
مفهوم فرهنگ و تاثیرات فناوریهای دیجیتالی بر آن
فرهنگ مجموعه روش های مشترک زندگی مردمی خاص است و چگونگی اندیشیدن و، عمل و احساس آن ها در اموری مانند مذهب، قانون، زبان ، هنر و آداب و رسوم و چیز های مادی نظیر خانه ها، لباس ها و وسایل شامل می گردد.(نلر، جرج، ترجمه آهنچیان و قائدی، 1379ص4)
به نظر نلر آموزش و پرورش در حکم نظام آموزشگاهی یکی از موسسات فرهنگ آموزی به حساب می آید(همان ص15) و برای درک قابلیت های مدارس و شناخت عوامل خنثی کننده کار کرد مدارس باید آموزش را در بستر فرهنگ همچون کل بنگریم(همان ص17)
در سال های اخیر انسان شناسان کمک کرده اند تا از منظر فرهنگ به آموزش و پرورش نگریسته شود. برخی از متفکران تعلیم و تربیت نیز توجه خود را به این جنبه از نهاد آموزش و پرورش معطوف کرده اند و فرهنگ را به عنوان چتری که نهاد آموزش و پرورش در سایه آن می بالد و می گسترد تعریف کرده اند . موضوعاتی مانند فرهنگ یادگیری، فرهنگ کلاس، فرهنگ برنامه درسی از موضوعات جدیدی هستند که به عرصه علوم تربیتی وارد شده اند. یکی از معروفترین متخصصان این قلمرو جروم برونر (1996) است که در کتاب خود فرهنگ تعلیم و تربیت به کند و کاو در این مقوله پرداخته و در باره برنامه درسی در ذیل مفهوم فرهنگ مطالبی نگاشته است. برونر نشان میدهد که چگونه برنامه درسی اعتقادات فرهنگی و سنتهای محلی را همانند ارزشها و سازمان سیاسی و اجتماعی، منعکس میکند. به نظر وی با استفاده از چشم باز فرهنگی، میتوانیم برنامه درسی را نه تنها به عنوان یک محتوا یا موضوع بلکه به عنوان مجموعهای از پویاییهای درهمبافته شده ببینیم. مفهوم سازی برنامه درسی همچون فرهنگ، به ما تعلیم میدهد که به نظامهای اعتقادی، ارزشها، رفتارها، زبان، نظرات هنری، محیطی که تعلیم و تربیت در آن رخ میدهد، روابط قدرت و مهمتر از همه، به هنجارهایی توجه کنیم که بر ادراک ما در مورد درست و نادرست تاثیر می گذارد.
بر این اساس می توان از فرهنگ یادگیری و آموزش در نظام آموزش و پرورش ایران همانند سایر کشور ها سخن گفت، فرهنگی که دارای مشخصه های منحصر به فرد خود است. این مشخصه ها در مطالعات مختلف بیان شده است مثلا در مطالعه ای که تویوکو موریتا محقق ژاپنی در باره تفاوت فرهنگ یادگیری مدارس ایران و ژاپن انجام داده است نشان می دهد که معلمان ژاپنی دانش آموزان خود را بر اساس توانایی آن ها در نوشتن ارزیابی می کنند، در حالی که معلمان ایرانی بر توانایی کلامی دانش آموزان در پاسخگویی به پرسش های کلاس درس اصرار دارند. این محقق ژاپنی در گزارش خود آورده است که مدارس ایران بر حفظ متن های درسی تاکید دارند و برای او جای تعجب است که دانش آموزان ایرانی متون ادبی، تاریخی و علمی را بدون نگاه به کتاب های درسی بازگویی می کنند و از حفظ آن ها را بیان می کنند. به نظر وی معلمان ایرانی به توانایی گفتار دانش آموزان بیش از توانایی نوشتن آن ها اهمیت می دهند. تفاوت دیگری که تویوکو موریتا میان فرهنگ یادگیری مدارس ایران و ژاپن ذکر می کند یادگیری گروهی است. در ژاپن از کلاس اول ابتدایی تا دانشگاه یادگیری در گروه صورت می گیرد، در حالی که در ایران گرچه پاره ای از مدارس به فعالیت گروهی توجه می کنند ولی در هنگام ارزیابی دانش آموزان به صورت انفرادی آن ها را ارزیابی می کنند حال آن که در ژاپن ارزیابی نیز به صورت گروهی انجام می شود.(تویوکو موریتا، مقاله ارسالی برای همایش ششم انجمن مطالعات برنامه درسی ایران،1385)
سبک یادگیری مذکور از دوره آموزش عمومی به دانشگاه منتقل شده است. مطالعات نشان می دهد که به طور سنتی آموزش های ابتدایی، متوسطه و عالی ما بر حفظیات تکیه داشته و شرایط و فرهنگ آموزشی موجود برای خلاقیت نقشی در نظر نگرفته است. بخصوص در نظام آموزشی ما برای نوشتن که یکی از ابزار های مهم خلاقیت است اهمیتی لحاظ نشده است و دانشجویان ما در دوره آموزش عالی توانایی نوشتن و نظام بخشی به ایده های ذهنی خود در قالب مکتوب را ندارند (حسرتی، مصطفی 1384).
مطالعات کلاین برگ و همکاران او (1979) و سندمن-گی(1995) نیز نشان دهنده فرهنگ و سبک یادگیری متفاوت دانشجویان ایرانی است. این مطالعات نشان می دهد که دانشجویان ایرانی در پرسش کردن و طرح سوال، کند و آهسته عمل می کنند اما در زمینه پذیرفتن ایده هایی که می آموزند و به خطر سپردن و جفظ کردن آن ها _ به خصوص جزییات پر آب و تاب- سریع هستند. (سندمن-گی 1995 به نقل از فاضلی،نعمت الله 1382) این مطالعه نشان دهنده آن است که عنصر تعامل آن هم به صورت گروهی و نقاد در فرهنگ آموزش و پرورش ایران چندان مورد توجه نیست و بلکه فرهنگ یاد دهی و یادگیری در ایران فاقد این مشخص است.
تحولات فرهنگ یادگیری و آموزش بر اثر تحولات فناوریهای دیجیتال
فناوریهای دیجیتالی بخصوص فناوری های رایانه ای به تدریج فرهنگ ما را تبدیل به فرهنگ بصری کرده است.، اسکات لش در فصل هفتم کتاب «جامعه شناسی پست مدرنیسم» (1382) با عنوان «گفتار یا شکل: پسا مدرنیسم همچون نظام دلالت» استدلال می کند که مدرنیته دوره گفتار بود و دوره پسامدرن حاضر عصر فیگورال یا شکل است. اگر در گذشته انسان به کمک واژه ها و کلمات می اندیشید و احساس می کرد، در دنیای پسامدرن امروزی به کمک ایماژها ، تصاویر و اشکال ارتباط برقرار می کند و می اندیشد. او می گوید فرهنگ پسامدرن نظامی فیگورال را به نظام گفتاری ترجیح می دهد و معنادار بودن از طریق شکل ها بیش از آن که به کلمات مربوط باشد، معناداری بر وجه شمایلی است. از اینرو، چشم اهمیت فوق العاده ای در دنیای پسامدرن پیدا کرده و همه ی ما بخصوص دانش آموزان و نوجوانان با صور و اشکال بهتر ارتباط برقرار کنند .در عصرهای پیشین همه رسانه ها در خدمت گفتار بودند و منبر، خطابه، کتاب، و متن مکتوب بطور کلی بسیار اهمیت داشت. بدین ترتیب. رسانه هایی که برای تولید کلمات بود مانند مطبوعات و صنعت نشر اهمیت داشتند. حتی ماقبل و ما بعد تاریخ بر اساس تاریخ ابداع خط تعریف می شود. یعنی شروع تاریخ، زمان ابداع خط است. اما اکنون به نظر می رسد دنیای خط به پایان رسیده و دنیای تصویر شروع شده است. یکی از کار کرد های مهم رایانه در کلاس درس و زندگی ما برقراری ارتباط تصویری است. هیچ ابزار دیگری به اندازه رایانه قدرت و قابلیت بصری ندارد. درگذشته فقط بچه ها ارتباط بصری برقرار می کردند و با تصویر می اندیشیدند. به نظر می رسد به دوران کودکی خودمان بر می گردیم و به این نتیجه می ر سیم که گویا کودکان راه درست تری برای فکر کردن و خلاقیت ،تولید و اندیشیدن می روند. (فاضلی، نعمت الله، 1386)
روزنامهنگاری چند رسانهای: فناوری نو در عرصه ارتباطات
از روزنامه نگاری چند رسانه ای تعاریف مختلفی به عمل آمده است که نقطه مشترک همه این تعاریف استفاده بیش از یک رسانه برای خبر و گزارش رویداد هاست.
اگرچه نام های مختلفی همچون روزنامه نگاری تقاربی ، روزنامهنگاری فلش نیز به جای روزنامهنگاری چند رسانه ای مورد استفاده قرار میگیرد اما مفهوم روزنامه نگاری چند رسانه ای به سمت یک روزنامهنگاری بسته ای یا آنچه بسته چند رسانه ای خوانده میشود، متحول می گردد و تعریف یک بسته چند رسانه ای نیز عبارت است از ادغام بیش از یک رسانه مرتبط با رویداد و گزارش همراه با تعامل با مخاطب. (صباغیان،علی، 1386)
همه تعاریفی که از روزنامه نگاری چند رسانه ای یا بسته چند رسانه ای به عمل آمده به رغم اختلافاتی که بین آنها وجود دارد بر ترکیب حداقل بیش از یک رسانه و یا چند رسانه گوناگون با وجود عنصر تعامل با مخاطب تاکید شده است که البته چگونگی ترکیب عناصر رسانههای مختلف اعم از رسانههای ایستا همچون متن ،عکس و گرافیک که به طور سنتی در رسانه های نوشتاری مورد استفاده بود و یا عناصر رسانه ای پویا همچون صوت و تصویر که در رسانه ای شنیداری و دیداری مورد استفاده قرار می گرفت در بسته چند رسانه ای اهمیت خاصی دارد و هرکدام از آنها می تواند به اقتضای مورد اشکال مختلفی در ترکیب بسته بگیرد.
نسبت فرهنگ یاددهی – یادگیری و روزنامهنگاری چند رسانهای
نیل پستمن معتقد است که پذیرش فناوری های الکترونیک بخصوص تلویزیون، در جامعه و به تبع آن در مدرسه ، بدون تفکر صورت پذیرفته است. تلویزیون بر مبنای تصویر عمل میکند، بنابراین نیازمند توجه احساسی است. حال آنکه نوشتن کلمات بر مبنای تعامل و تفکر صورت می گیرد. وجود تلویزیون در کلاس باعث می شود تدریس به تفریح عوامانه تقلیل یابد. حامیان رایانه این نظر را در باره کامپیوتر نمی پذیرند و می گویند: رایانه با تلویزیون متفاوت است. به نظر او رایانه ها اغلب ساختار نمایشی را بر ساختار ادبی غالب می کنند. در برخی فیلمهای طبیعی و به منظور تاثیر بیشتر ،حیوانات دوست انسان معرفی می شوند و گاهی نیز واقعیات علمی دگرگون می شوند.
به نظر پستمن اختصاص فرصت بیشتر برای دستیابی به اطلاعات، جایگزین تفکر در باب معنی اطلاعات می شود. او معتقد است که اطلاعات در کتاب ها بطور دقیق انتخاب شده اند و بطور منطقی به آموزش سلسله مراتب دانش کمک می کنند ولی اطلاعات الکترونیکی اینچنین نیستند. دستیابی آسان به اطلاعات دانش آموزان را از رنج تحقیق و پذیرش انتقاد ، آزاد می کند ولی در عین حال وقت آنها را صرف تفکر نمی کند به نظر او ممکنست تعلیم و تربیت رایانه ای دانش آموزان را در نظام بوروکراسی صاحب شغل گرداند ، ولی لزوما از آنها شهروندانی با تفکر انتقادی نمی سازد به صورتی که بتوانند در نظامی دموکراتیک مشارکت کنند.. (همان)
به نظر بلکر (1999) در اینترنت تصاویر یکی پس از دیگری و بلا فاصله در صفحه نمایش ظاهر می گردند و همین امر باعث می شود حس بصری دانش آموز تقویت و در مقابل، حواس دیگر او مورد غفلت واقع شود. بعبارت دیگر به زعم او در ارتباط اینترنتی همه ابعاد حسی دانش آموز پرورش نمی یابد و او به لحاظ حسی تک بعدی بار می آید. آگوستینا (1997) با تشریح نوع تعامل دانش آموز در حین استفاده از فناوری اطلاعات، بر وجود چنین پیامد منفی تاکید دارد. او جهانی را که از دریچه فناوری نمایان می شود جهان خرد می نامد و می نویسد:
به دلیل مشخصه ناشناختگی جهان خرد، تجربه به بعد بصری ، تقلیل می یابد و در ساده سازی بیشتر، تجربه بصری بر تجربه تصویر اشیا تقلیل می یابد. این ساده سازیها ،پوشیدگی و فراموشی سریع ابعاد حذف شده را ممکن می سازد، پس توانایی ما نیز در تجربه این ابعاد در زندگی بطور عام، تضعیف خواهد شد » (آگوسیتنا، 1997، ص 13)
رویکرد دیگر در برخورد با روزنامه نگاری چند رسانهای توجه به عناصری است که در روزنامه نگاری چند رسانه ای موجب تحولات فرهنگ کاربر ایرانی خواهد شد. عنصر مهم در روزنامه نگاری چند رسانه ای ، عنصر تعامل است. خواننده روزنامه مکتوب فرصت هایی برای تعامل با نویسندگان روزنامه دارد و نظرات خواننده به صلاحدید مدیران نشریه می تواند در صفحات مخصوص به صورت کلی در کنار نظرات دیگران منتشر شود. در حالی که روزنامه های چند رسانه ای و به طور عام روزنامه های اینترنتی با امکان قراردادن فرصت برای خوانندگان خود برای نظرات خوانندگان موجبات تعامل، اظهار نظر و نقد و ارزیابی را فراهم می کنند. نمونه آن مقاله ای است که شرقالاوسط درباره عربستان و نقش آن در تروریزم بینالمللی در یکی از شماره های اخیرخود منتشر کرد و در اولین ساعات به سرعت با نظرات وسیع خوانندگان در ذیل آن مواجه شد. (صباغیان 1386)
ویژگی تعامل در بسته چند رسانه ای به معنای تعامل با مخاطب مهمترین ویژگی این بسته و تفاوت رسانهای چند رسانه ای در دوران قبل از وب و دوران بعد از وب است. این تعامل و ارتباط مخاطب با رسانه معمولا از طریق تعبیه فرمهای نظرسنجی، تست، پرسشنامه، ای میل، و ایجاد زمینه مباحثه در تالارهای گفتگو، چت، اعلام نظر و انتشار مطلب در روزنامه چند رسانه ای صورت می گیرد. (همان) این فرصت فقط بیان رای و نظر نیست بلکه قرار گرفتن در معرض آرای دیگران و نقد خود است که موجب رشد تفکر انتقادی می شود و این برای کاربران ایرانی می تواند فرصتی باشد که به تدریج موجب تغییر فرهنگ یادگیری او شود و در مباحثات و گفت و گو ها بتواند فعال تر و پویا تر و با روحیه انتقاد و پرسشگری شرکت کند. به عبارتی اگر روزنامه چند رسانه ای را فرصتی برای دسترسی به اطلاعات و یادگیری بدانیم حرکت از یادگیری خطی به یادگیری غیر خطی در فضای روزنامه ی چند رسانه ای خواهد بود و نویسنده و خواننده هر دو در ساخت نوشتار سهیم خواهند بود و این درست خلاف نکته ای است که پستمن و همراهان او بر آن تاکید دارند.
نکته دوم آن است که چنانچه پیش از این اشاره شد در فرهنگ یادگیری ایرانی گفتار بر نوشتار غلبه دارد. از این منظر روزنامه چند رسانه ای چون از مدیا های مختلف از جمله فیلم و صدا استفاده می کند واجد حسن است و کاربر ایرانی در مواجهه با این شکل از روزنامه نگاری جدید احساس انس بیشتری می کند چون گفتار در فرهنگ او نقش و برجستگی ویژه ای دارد و خواننده ایرانی که با فرهنگ مکتوب آشنایی کمتری دارد و شمارگان روزنامه های مکتوبش دارای نسبت قابل توجهی در مقایسه با جمعیت تحصیلکرده آن نیست از طریق مدیا های دیگری به جز متن مکتوب در معرض خبر و اطلاعات قرار می گیرد که برای او مالوف و مانوس است و این برای کاربر ایرانی از جمله مزایای روزنامه نگاری چند رسانه ای محسوب می شود.
*دکتر محمد عطاران عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت معلم
سردبیر مجله رشد مدرسه فردا (نشریه آی. تی برای معلمان
http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=28785
تأیید شده توسط سر دبیر فصلنامه فرهنگ رسانه در ساعت 10:43 AM | اطلاع رسانی الکترونیک | چاپ یادداشت | نظرات[2]
مدیران رسانه ای از اینده روزنامه ها می گویند
یکشنبه 1 بهمن ماه سال 1385
آیا دنیای آنلاین بر روزنامه های چاپی غلبه می کند؟
جام جم آنلاین
می گویند پایان روزنامه ها فرا رسیده است؛ یعنی دیگر کسی روزنامه نمی خواند.
نتایج نظر سنجی ها در کشور های پیشرفته ای که اینترنت در آنها فراگیر شده نشان می دهد مردم بیشتر دوست دارند اخبار را در سایت های خبری آنلاین دنبال کنند تا روزنامه های چاپی و اینکه، دنیای آینده ، دنیای روزنامه های آنلاین است.
اما آیا براستی دومین رسانه بزرگ دنیا پس از تلویزیون ، در حال نابودی است؟ یعنی خریدن روزنامه از کیوسک به یک خاطره در گنجینه افکار پیرمردها تبدیل می شود؟ راستی اگر روزنامه ها به محاق بروند چه می شود؟ و اگر این شایعه راست باشد تا چند سال دیگر تحقق می یابد؟ آیا کسی هست که بگوید ما با یک شایعه طرفیم یا واقعیت؟ آیا روزنامه های انلاین همه نیاز های ما را جواب خواهند داد و آیا هیچ نیازی باقی نمانده است تا روزنامه های چاپی به آن پاسخ دهند.
تحلیلگران و مدیران رسانه ای انگلیس می گویند هنوز روزنامه نگاری با کیفیت را باید در روزنامه های چاپی جستجو کرد و حتی معتقدند عمده آنچه در اینترنت به نام اخبار ارائه می شود روزنامه نگاری با کیفیت نیست ؛ بلکه روزنامه نگاری انگلی است که استقلال و هویت روزنامه نگاری موجود در روزنامه های پر محتوا مثل گاردین ، ایندیپندنت و دیلی میل را ندارد.
با این همه نمی توان این حقیقت را نیز نادیده گرفت که عصر پادکستها، بلاگرهای منطقه جنگی و سایر منابع اطلاعاتی بیشمار آنلاین، روزنامهها را حقیقتا با بزرگترین چالشی که تاکنون داشتهاند مواجه کرده است و اگر روزنامه ها فکر درستی برای بقای خود نکنند با اینده ای نامعلوم دست به گریبان خواهند بود.
اما چگونه باید با این چالش کنار آمد؟ آیا اینده محتوم زوال ، در انتظار روزنامه های چاپی است و یا اینکه آنها میتوانند مجددا خود را بازیابند و مورد پسند نسلی قرار گیرند که با تماشای تلویزیون و نشستن پای اینترنت بار آمده است؟
ایان بورل (Ian Burrell) دبیر بخش رسانه روزنامه آنلاین ایندیپندنت انگلستان در پی یافتن پاسخی برای این سوال ها، با چند تن از بزرگان و صاحبنظران رسانهای این کشور به گفتگو نشسته است. آنچه میخوانید شنیدههای ایان بورل از نامآوران و مدیران رسانهای انگلستان درباره آینده روزنامه ها است که در چند قسمت از نظرتان می گذرد.
************************
پیتر هیل سردبیر دیلی اکسپرس
روزنامهها باید مخارج خود را به شدت تحت کنترل درآوردند چرا که احتمالا نمیتوانند مانند برخی دیگر از روزنامهها پول خرج کنند.
مدتها است که برای جذب خوانندگان و تشویق آنها برای خرید دیلی میل به همراه روزنامه یک دیوی دی مجانی به آنها میدهیم اما هزینهها آنقدر بالا رفته است که دیر یا زود باید قید این کار را بزنیم زیرا همانطور که همه میدانند تاثیر چندانی در نگهداشتن و حفظ خوانندگانمان ندارد.
من فکر میکنم مشکل اصلی درآمد است؛ یعنی اگر روزنامهها درآمد و سودآوری داشته باشند آیندهای خوب و طولانیمدت در انتظار آنها است. به نظر من این شرایط هم اینک در روزنامههای اکسپرس حاکم است.
میلیونها میلیون روزنامه هر روز فروخته میشوند و در این کشور نیز روزنامهها هنوز محبوب هستند. رقابتهای شدیدی از هر گوشه در جریان است، اما من فکر میکنم روزنامهها همچنان سر حال و قبراق هستند. روزنامهها برای حیات کشور ضروری هستند و من هرگز پایانی برای آنها نمیبینم. مردم همیشه برداشتن و خریدن روزنامه از کیوسک را مثل برداشتن و خریدن کتاب از کتابفروشی دوست دارند. آیا شما دوست دارید یک کتاب را روی اینترنت بخوانید؟ من که فکر نمیکنم.
هیچ چیز برای خواندن تا به حال راحتتر از روزنامه نبوده است، شما میتوانید آن را در خانه، روی تخت، پشت میز، داخل توالت، داخل وان حمام، سوار بر هواپیما یا قطار بخوانید اما برای خواند آنلاین حتما به مکان مناسبی نیاز دارید. پسر من هشت ساله است و میخواهد یک روز وارد روزنامه شود. مطمئنم تا آن زمان روزنامهها خواهند بود.
سیمون کلنر سردبیر روزنامه ایندپندنت
در اکتبر سال 2003 مجموع تیراژ چهار روزنامه مهم و با کیفیت انگلیس دو میلیون و صد و هفتاد و سه هزار و دویست و چهل و هشت (2.173.248) نسخه بود.
در اکتبر 2006 مجموع تیراژ همین چهار روزنامه دو میلیون و صد و نود و هشت هزار و چهار صد و چهل و نه (2.198.449) نسخه بوده است بنابراین اگرچه به نظر باور نکردنی میآید، همه پیشبینیها در مورد افول این رسانه، مزخرفی بیش نیست و حقیقت این است که امروزه مردم بیش از هر زمان دیگری بابت روزنامههای باکیفیت پول میدهند.
سایرین البته به این خوبی سودآوری نداشتهاند اما اگر رشد و گسترش روزنامههای رایگان و نحوه وسیع توزیع آنها را در نظر بگیرید متوجه میشوید که مردم بیشتری نسبت به گذشته روزنامه میخوانند و نیز اشتهای بیشتری در بین آگهیدهندگان برای رجوع به این روزنامهها پدید آمده است. نباید فراموش کرد که عامل مهمی در بالا رفتن تیراژ این روزنامههای باکیفیت وجود داشته و آن نوآوری بوده است.
در سپتامبر 2003 روزنامه ایندپندنت با تغییر اندازه روزنامه به تابلوئید، انقلابی در فشردهسازی روزنامه پدید آورد.
این کار بلافاصله توسط روزنامه تایمز که متوجه موفقیت آن شده بود دنبال شد و پاییز گذشته نیز گاردین برای رسیدن به اندازه و قیافه روزنامههای نیم قطع سرمایهگذاری هنگفتی کرد.
همه این روزنامهها مزد زحمات و سرمایهگذاری خود را گرفتند و آن ، افزایش تیراژ و درآمدزایی بود و این باید سرلوحه کار روزنامههای دیگر باشد. تغییر محتوا، تغییر زاویه دید، تغییر شکل و قیافه همه این ها، چیزهایی است که خوانندگان به آن نیاز دارند و الا اطلاعات و اخبار به صورت آزاد از هر منبع دیگری قابل دسترسی است و هیچ روزنامهای طبیعتا این روزها، نمیتواند مدعی باشد که تنها منبع خبری یک رویداد است.
ما باید بر روی نقاط قوت و کیفیتهای منحصر به فرد خود تمرکز کنیم. روزنامهها سابقه و نفوذی دارند که جهان آنلاین هنوز راه زیادی تا رسیدن به آن دارد.
پوشش خبری ما بسیار عمیقتر و دقیق تر از رسانههای آنلاین و صنعت پخش است، ما لحن و نگرش مخصوص خود را داریم. در دنیایی که هر کس برای خود یک وبلاگ دارد ارائه تحلیلهای موشکافانه، سبک نگارش ماهرانه و اظهارنظرهای کارگشا، بزرگترین نقطه اتکا و مزیت روزنامهها است. با این حال عمده تلاش و انرژی ما مصرف موضوعاتی کسلکننده خواهد شد: چگونه در حالی که با افزایش هزینه تولید روزنامه دست و پنجه نرم میکنیم مراقب افتادن به ورطه چاپ روزنامه با کیفیت چاپی نامناسب که هزینهای بسیار کمتر دارد و نیز مراقب خرد شدن و از بین رفتن بازار آگهیها باشیم.
ویل لوئیس، سردبیر دیلی تلگراف
یک دلیل این که ما جهان دیجیتال را میپذیریم و سعی داریم بر آن تسلط پیدا کنیم این است که فکر میکنیم که می تواند روزنامههای بهتری تولید کند. این به آن بستگی دارد که شما شرایط موجود را چگونه ببینید، چه به عمق آن نفوذ کنید - مانند خوانندگان یا آگهیدهندگانی که به سرعت برای خواندن و تماشای محتویاتی خارج از روزنامهها به سمت آن کوچ کردهاند – یا این که صرفا آن را بپذیرید باید از ان بهره بگیرید. شما میگویید: «کمی صبر کنید، اگر ما یک بسته ورزشی دیجیتالی فوقالعاده خوب ارائه دهیم، آن وقت آیا محتمل نخواهد بود که مردم را به سمت بخش ورزشی فوقالعاده خوب روزنامهمان متوجه کنیم؟»
من کاملا متقاعد شدهام که این یک دایره بسیار تکامل یافته و قابل قبول است.
من با خواندن بخش ورزشی روزنامه تلگراف عاشق آن شدم. موضوعی که ما با آن روبهرو هستیم این است که شاید عده زیادی از 15 سالهها دستشان به بخش ورزشی تلگراف نرسد اما همانها پوشش معرکه خبری ما درباره مسابقات کریکت را به صورت آنلاین میبینند و بدون شک میروند و پوشش کاملتر اخبار ورزشی ما در روزنامه را میخوانند. مطمئن باشید اگر شما در طول روز مطلب خوبی در سایت آنلاین خود داشته باشید ، همان مطلب مردم را تشویق خواهد کرد تا کاملتر آن را یا مشابه آن را روز بعد در روزنامه چاپی بخوانند. مطمئن باشید که روزنامهنگاری خوب و درخشان در اینترنت برنده است.
وقتی امبروس ایوانز – پریچارد، چیزی در اینترنت مینویسد میلیونها نفر در سراسر جهان برای خواندن آن هجوم میآورند. وقتی سر جان کیگان مطلبی مینویسد به سرعت در راس پرمخاطبترین مطالب ما قرار میگیرد.
اینترنت هم اینک در خطر احاطه و ملوث شدن به پسزنی الفاظ و تصاویر بیارزش و غیراستاندارد است ؛ لذا اگر شما بتوانید از آن دوری کنید، اگر شما بتوانید به همه ثابت کنید که محتوای خوبی تولید میکنید، آنگاه مردم میآیند و از آن استفاده میکنند.
ما کاملا بر این باوریم که تولید هر روزنامه عالی و بینقصی و در عین حال ارائه یک سری محصولات و خدمات دیجیتالی امکانپذیر است.
پایان قسمت اول
ترجمه : محمدرضا نوروزپور
تأیید شده توسط سر دبیر فصلنامه فرهنگ رسانه در ساعت 2:11 PM | اطلاع رسانی الکترونیک | چاپ یادداشت | نظرات[0]
وبلاگ ها رسانه دوم
دوشنبه 27 آذر ماه سال 1385
نویسنده : آنیسا فراهانى
منبع: روزنامه شرق
خلاصه :
وبلاگ هاى سیاسى که به سرعت در دنیاى رقابتى امروز خودنمایى کرده اند ، روزنامه هاى آن لاینى هستند که نقد و نظر خوانندگان را در کنار خود مى پذیرند، امروزه بعضى از سازمان هاى خبرى بزرگ که به داشتن وبلاگ علاقه مند شده اند، وبلاگ نویسان اسم و رسم دار را به کار دعوت کرده و یا خود به این امر مبادرت مى نمایند. نحوه و مقدار تاثیر این پدیده نو بر جریانات اصلى گزارشگرى سیاسى موضوع این گزارش است. بلاگر هاى سیاسى که خبر هاى روز را دنبال مى کنند ، به طور پیوسته پوشش خبرى ژورنالیست ها را بررسى مى کنند. آن ها مطالبى را که روزنامه هاى بزرگ پوشش نمى دهند ، مورد توجه دیگران قرار مى دهند. عینیت گرایى کمابیش در وبلاگ نویسى به چشم نمى خورد ، و ایدئولوژى هاى خاص و جانبدارانه که در مباحثات روزنامه ها و تلویزیون به صورت مکرر مطرح مى شود، در این گستره کمتر قابل توجه است. اگر به جست وجوى وبلاگ هاى سیاسى بپردازید کاملاً شگفت زده مى شوید چرا که تعداد این وبلاگ ها بسیار بسیار زیاد است .
متن کامل :
وبلاگ هاى سیاسى که به سرعت در دنیاى رقابتى امروز خودنمایى کرده اند ، روزنامه هاى آن لاینى هستند که نقد و نظر خوانندگان را در کنار خود مى پذیرند، امروزه بعضى از سازمان هاى خبرى بزرگ که به داشتن وبلاگ علاقه مند شده اند، وبلاگ نویسان اسم و رسم دار را به کار دعوت کرده و یا خود به این امر مبادرت مى نمایند.
نحوه و مقدار تاثیر این پدیده نو بر جریانات اصلى گزارشگرى سیاسى موضوع این گزارش است. بلاگر هاى سیاسى که خبر هاى روز را دنبال مى کنند ، به طور پیوسته پوشش خبرى ژورنالیست ها را بررسى مى کنند. آن ها مطالبى را که روزنامه هاى بزرگ پوشش نمى دهند ، مورد توجه دیگران قرار مى دهند. عینیت گرایى کمابیش در وبلاگ نویسى به چشم نمى خورد ، و ایدئولوژى هاى خاص و جانبدارانه که در مباحثات روزنامه ها و تلویزیون به صورت مکرر مطرح مى شود، در این گستره کمتر قابل توجه است. اگر به جست وجوى وبلاگ هاى سیاسى بپردازید کاملاً شگفت زده مى شوید چرا که تعداد این وبلاگ ها بسیار بسیار زیاد است .
بعد از ساخت نرم افزارى که در سال ۱۹۹۹ به بازار آمد ، پدیده وبلاگ نویسى به امرى آسان و رایگان تبدیل شد و بسیار مورد اقبال عمومى قرار گرفت. مدتى بعد ، حمله ۱۱ سپتامبر و وقایع بعد از آن خود موج جدیدى از وبلاگ نویسى سیاسى را ایجاد کرد. در ماه مه سال ۲۰۰۲ کاووس نویسنده پیشین نیوریپابلیک و نیوزویک نوشته ها و فایل هایش را به اسلیت (SLATE) که مجله آن لاین در مالکیت مایکرو سافت بود منتقل کرد. واشنگتن مانتلى که یک مجله کوچک اما تاثیرگذار بود با به خدمت گرفتن وبلاگ نویس معروفى با نام کوین درام وبلاگى براى مجله راه اندازى کرد و بعد هم MSNBC.COM با به خدمت گرفتن رینولدز صفحه جدیدى را در این عرصه گشود. بعد از این بسیارى دیگر از مجلات و روزنامه ها نیز به فکر داشتن وبلاگ افتادند. به هر حال وبلاگ هاى سیاسى به منابع اطلاعاتى ژورنالیست ها و مردم مى افزایند . در حالى که اخبار کابلى پیوسته تیتر هاى سیاسى را تکرار مى کنند ، وبلاگ ها اطلاعات عمیق ترى را اشاعه مى دهند.
به گفته دوب مدیر اجرایى MSNBC.COM و ناشر سایت آمریکایى CYBERJOURNALISM.NET که روزنامه نگارى و ژورنالیسم آن لاین را بررسى مى کند ، کار وبلاگ ها (اعم از آماتور یا حرفه اى) کمک به ترویج جزئیات اطلاعات سیاسى به صورت شبانه روزى است.
او عقیده دارد که وبلاگ هاى آماتور باعث توجه عموم مردم به سیاست شده و دیالوگ سیاسى را افزایش داده اند، اما در عین حال تمیز آن نکته که کدام یک از این نوشته ها حقیقى است یا شایعه کار چندان آسانى نیست. نمونه این مورد شایعه بى اساسى در مورد ارتباطات نامشروع جان کرى بود که در ماه فوریه به سرعت از وبلاگى با نویسندگى مت دراج که اساساً یک شایعه نویس است ، به منابعى معتبر تر مانند WONKETTE.COM و CORNER یا دیگر وبلاگ ها راه یافت . والتر شاپیرو نویسنده سیاسى یو اس اى تودى در این باره مى گوید که وبلاگ ها اثرى قطعى بر ژورنالیسم سیاسى دارند، اما زوایاى این تاثیر هنوز کاملاً مشخص نشده است. گاهى از این پدیده نو استقبال مى شود و گاهى نیز در برابر آن موضع گرفته مى شود. به نظر مى رسد که امروز در نوعى قرون وسطاى وبلاگى به سر مى بریم.
به گفته اندى وارهول همه نوع از ارتباطات در پهنه بازار تعدیل مى گردند. بعضى از کنش هاى اصلى وبلاگ ها از طریق وب سایت ها و یا افرادى که پیش از این در عرصه روزنامه نگارى فعالیت هایى داشتند یا دارند به عرصه عمومى راه مى یابند. رینولدز استاد دانشگاه تنسى که حقوق اساسى و اینترنت تدریس مى کند و در سال ۲۰۰۱ INSTAPUNDIT را که امروزه از وبلاگ هایى است که خواننده فراوان دارد راه اندازى کرده است بر این اعتقاد است که بلاگر ها قدرت بسیار کمى دارند. اما آن چه که دارند تاثیر است. آنها قادرند که ایده هایى را کمتر مورد توجه قرار مى گیرند مورد توجه مردم قرار دهند و مردم و به خصوص ژورنالیست ها را وادار کنند که کارشان را بهتر انجام دهند. اما در این میان بعضى از خبرنگاران سیاسى توجه زیادى به وبلاگ نویس ها نشان نمى دهند. جیم وانداهى خبرنگار اخبار سیاسى داخلى واشنگتن پست مى گوید که تعداد زیادى از وبلاگ ها را دنبال نمى کند، اما با این حال بعضى از خوانندگان مرتباً به او اى میل هایى مبنى بر استفاده نامناسب برخى از وبلاگ ها از خبر هاى او ارسال مى کنند.
او عقیده دارد که گسترش منابع براى تفاسیر و دیدگاه هاى خبرى و جست وجو در وب براى پیدا کردن خبر ، وقت خبرنگار را ضایع مى کند و واقعاً گاهى ضرورى است که خبر نگار خود گزارشى تهیه نماید. ران بران استین خبرنگار بخش سیاست هاى داخلى لس آنجلس تایمز و تحلیلگر سیاسى CNN نیز وبلاگ هاى انتخاباتى را مى خواند. به نظر او اطلاعات وبلاگ ها آن قدر زیاد است که گاهى آدم فکر مى کند که دارد با خودش حرف مى زند. ادام ناگورنى خبرنگار سیاسى نیویورک تایمز نیز مى گوید که پیوسته وب را جست وجو مى کند معمولاً آیتم هاى نتیجه جست جو در گوگل و یا مجله ها و روزنامه هاى آن لاین را مى خواند . او البته وبلاگ انتخاباتى جمهوریخواهان نوین و یا وبلاگ هاى خیلى معروف ترى مثل TALKING POINTS MEMO و INTAPUNDIT
را نیز دنبال مى کند اما نه مرتب و منظم. او مى گوید که اگر بخواهید مرتب وبلاگ بخوانید باید تمام روزتان را به وبلاگ خواندن اختصاص دهید. و البته بعضى از مطالب نیز آن قدر پیش پا افتاده اند که واقعاً خواندن آنها کمکى نمى کند.
جودى ویلگورن همکار ناگورنى در روزنامه تایمز و رئیس قسمت شیکاگو نیز مشغول پوشش رقابت هاى انتخاباتى است. او وبلاگ WILGOREN WATCH را به پوشش خبرى و تبلیغات سیاسى هوارد دین اختصاص داده است.
اما یک بلاگر گمنام طرفدار دین نیز در مورد وبلاگ چنین اعتقاد دارد: من نه یک روزنامه نگارم و نه چنین وانمود مى کنم. من فقط یک آدم معمولى هستم که شغلم دامپزشکى است و از حامیان فرماندار دین هستم. یک کمى هم از HTML سر در مى آورم من تمام عمرم دموکرات بوده ام. من هم مثل خیلى هاى دیگر وقتى که در سال ۲۰۰۰ دیدم که رسانه ها چطور به ال گور بى مهرى کردند احساس بدى داشتم و فقط مى خواهم در صورتى که دوباره رسانه ها چنین عملى را در مورد دین تکرار کردند ، به سهم خودم نقشى در بى اثر کردن آن داشته باشم.
حامیان دین که خود را قواى دفاعى مى نامند ، وبلاگ هایى دیگر نیز براى حمایت در برابر رسانه هاى دیگر درست کرده اند . اما ارباب رسانه ها ترجیح مى دهند که از همان وبلاگ WILGOREN WATCH استفاده کنند. ویلگورن خود در این مورد مى گوید که احتمالاً وبلاگ او به علت تجانس حروف نامش داراى چنین موفقیتى شده است هر چند که ممکن است خنده دار به نظر برسد. او در ضمن مى گوید که دوست دارد نظرات مردم را در مورد نوشته هایش بداند چرا که بازخوردى که در وبلاگش دریافت مى کند لزوماً دانش یا درک خاصى در مورد موج اصلى روزنامه نگارى را منعکس نمى کند بلکه بیشتر این نظریات را هواداران دوآتشه دین ارسال مى دارند. یکى از طرفداران INSTAPUNDIT نویسنده یواس اى تودى است.
او مى گوید که هرگاه خبرى در مورد جان اشکرافت باشد، او وبلاگ رینولدز را سه بار در روز چک مى کند او از برداشت هاى بلاگر هاى جناح راست در مورد جریان جنگ علیه تروریسم خوشش مى آید و بسیارى از این وبلاگ ها مثل وبلاگ کاووس را مى خواند. هوارد فینمن خبرنگار سیاسى نیوزویک و تحلیلگر ان بى سى هم وبلاگ کاووس را مى خواند. فینمن مى گوید که وبلاگ ها به او حسى از جریان مکالمات سیاسى در جامعه را القا مى نمایند. و دقیقاً هم به همین علت است که او تا آن جا که مى تواند وبلاگ خوانى مى کند. او مى گوید که شما باید به فضاى سایبر قدم بگذارید. کارن تیمولتى خبرنگار سیاسى مجله تایم مى گوید وبلاگ ها آینه تمام جریانات و وقایع سیاسى هستند و در عین حال از هنگامى که هات لاین، مجله سیاسى و پر خواننده نشنال ژورنال شروع به معرفى آنها کرد ، نقطه عطفى را در این زمینه به وجود آورد.
حالا تیمولتى وبگردى را به وقت گذرانى با بروبچه هاى گروه سیاسى و خوردن نوشیدنى ترجیح مى دهد. رایان لیزا یکى دیگر از گزارشگران روزنامه نیوریپابلیک که در حال حاضر پوشش خبرى رقابت هاى انتخاباتى را انجام مى دهد اعتقاد دارد که بسیار به دقت وبلاگ ها را پیگیرى مى کند. او هر روز یک لیست ۱۰ الى ۱۵ تایى از وبلاگ ها را مى خواند. اما در عین حال او اعتقاد دارد که بعضى از این وبلاگ ها بسیار متفکر و شایسته توجه هستند اما در عین حال نباید خیلى تحت تاثیر تمام مطالبشان قرار گرفت چون آنها نیز تحت تاثیر همان عواملى هستند که بر تمام دنیا تاثیر مى گذارد. در حال حاضر این روزنامه نگار یک وبلاگ راه اندازى کرده است و مطالب دست اولى که ظرف یک هفته براى چاپ کهنه خواهند شد را در وبلاگش قرار مى دهد.
او عقیده دارد که وبلاگ او قدرى از دیگر وبلاگ ها متفاوت است چرا که او سعى دارد که مطالبش کمى هم رنگ و بوى گزارش داشته باشند تا این که فقط لیستى از خبر ها باشند. او از وبلاگش براى خبررسانى سریع استفاده کرده است. مثلاً در موردى در ۲ آوریل مارگولیس مشاور تبلیغاتى کرى به او تلفن کرد و گفت که دیگر این کاندیدا را در رقابت ها یارى نخواهد کرد. او حتى بیانیه اى هم خواند. لیزا مى گوید که این یک خبر دست اول بود که مى شد بلافاصله آن را در وبلاگم بگذارم. من هم این کار را کردم و توانستم از آسوشیتدپرس هم۱۱ دقیقه جلو بیفتم. اما در نشست سالانه بلاگر هاى سیاسى میان همه داستان ها یکى از بقیه مهمتر بود.
و نه تنها نفس بسیارى از روزنامه نگاران را گرفت بلکه موجبات تحقیقاتى را در دانشگاه هاروارد پدید آورد. در دسامبر سال ۲۰۰۲ ترنت لات که رهبر گروه اکثریت سنا بود در مراسم سالگرد تولد یکى از سناتور هاى جمهوریخواه رو به بازنشستگى با نام استروم تورموند اظهار کرد که اگر تورموند در انتخابات سال ۱۹۸۴ پیروز مى شد، در تمام این سال ها آمریکایى ها مى توانستند از مشکلات بر حذر باشند. در ابتدا رسانه ها اظهارات چرند لات را چندان جدى نگرفتند . اما اى بى سى نیوز در ساعت ۳۰/۴ صبح ۶ دسامبر گزارش مشروحى از وقایع پخش کرد و ماجرا را شرح داد و بعد هم سایت هاى اینترنتى به آن ارجاع کردند. و این خود به یک تحقیق دانشگاهى تبدیل شد.
وبلاگ ها فرصت را غنیمت شمردند و با خشم به مطالب و اظهارات دیگر او در گذشته حمله بردند. آنها با نوشته هاى طنز خود به سرنوشت آمریکا در صورت پیروزى او پرداختند.حتى بلاگر هاى جناح راست هم بر سر خشم آمده بودند. سولیوا در وبلاگش نوشت که لات باید صحنه سیاسى را ترک کند. او از جمهوریخواه ها خواست که خود را از شر رهبرى اکثریت که همان لات بود خلاص کنند.
در تمام مدت کالبدشکافى موضوع رسانه ها از بلاگر ها تشکر مى کردند که نگذاشتند قضیه لوث شود. روزنامه ها تا چندین روز پس از گاف سیاسى او چیزى ننوشته بودند. اما وبلاگ ها سکوت رسانه اى را شکستند و با پرداختن دوباره به اظهارات مسخره او خشم خود را نشان دادند. مارشال دبیر پیشین خبر آمریکن پراسپکت مى گوید گویى رسانه هاى اصلى در پوشش این ماجرا نقطه کورى داشتند و از همین جا بود که بلاگر ها شروع به پوشش ماجرا کردند. اما در عین باید مراقب بود که در تعریف نقش وبلاگ ها مبالغه ننماییم و آنها تنها بخشى از اکوسیستم خبرى هستند و جایگاه خودشان را دارند. در عین حال بعضى از وبلاگ ها مثل TIMES ON THE TRAIL تنها از بعضى المان هاى وبلاگ نویسى استفاده کرده اند و فضاى متفاوتى ایجاد کرده اند. در آوریل ۲۰۰۳ وینتراوب وبلاگى با نام CALIFORNIA INSIDER راه اندازى کرد. و با تامین این وبلاگ و با تامین این وبلاگ او مى خواست یک کانال تازه ارتباطى با دیگران برقرار نماید. علاقه مندان به مقالات او ، وبلاگش را هم مى خواندند و عقایدشان را براى او مى فرستادند. او مى گوید که ارتباط از این دست به مراتب ساده تر است. اما درست چند هفته بعد، این وبلاگ با انتشار عقاید خاصش در مورد کاندیدایى با اصالت آمریکاى جنوبى ، با انتقادات سختى از سوى همکارانش مواجه شد. دیوید هولورک سردبیر EDITORIAL PAGE در جایى بیان داشت که یک سردبیر باید به وبلاگ نویس ها درس نوشتن بدهد و به تعهدات روزنامه نگارى مبنى برنگاشتن مطالب با توجه به روایى و اعتبار آنها عمل نماید.
این سخن او وبلاگ نویسان را بر سر خشم آورد. وینتراوب هم در پاسخ گفت که او به طور عمدى از بعضى از آیتم هاى غیر ضرورى اجتناب کرده تا وقت پرارزش سردبیرى اش را با امرى کاملاً سطحى و بى اعتبار هدر نداده باشد. او مى گوید که بین وبلاگ نویسى و بعضى از نرم هاى تاریخى روزنامه نگارى اصطکاک ایجاد شده است . روزنامه نویس ها کار رقباى وبلاگ نویس خود را قبول ندارند و روى خوشى به آنها نشان نمى دهند ، در حالى که وبلاگ نویس ها اغلب از کار آنها استقبال مى کنند. کوین درام که خود را یک لیبرال میانه رو معرفى مى کند و از بلاگر هاى اهل تفکر است در آگوست سال ۲۰۰۲ وبلاگش را راه اندازى کرد اما قبل از آن به مدت ۲ دهه به عنوان مدیر بازاریابى نرم افزار فعالیت مى کرد. و بعد هم موافقت کرد که وبلاگى را براى واشنگتن مانتلى راه بیندازد. او عقیده دارد که بلاگر هایى مثل رینولدز و بلاگر گمنام ATRIOS چندان هم هوشیارانه عمل نمى کنند.
و البته همین مورد هم از مواردى است که وبلاگ نویسى را این چنین جالب و لذتبخش مى کند. او در عین حال با نگرانى خاطرنشان مى کند که اگر شما سعى کنید که قوانین قالبى ژورنالیسم را به وبلاگ نویسى بکشانید ، روح آن را از بین مى برید. و در حالى که ژورنالیست هاى حرفه اى استاندارد هایى براى پیدا کردن منابع و گزارش نویسى دارند این استاندارد ها در وبلاگ نویسى پایین ترند. آنها قادرند خبر هایى را کنار بگذارند که یک ژورنالیست حرفه اى روزنامه نمى تواند. آنها قادرند که عقایدشان را بلند و با تعصب بیان نمایند .
براى من کاملاً مشخص نیست که این دو چگونه با هم تلاقى نمایند. درام که مدرک روزنامه نگارى حرفه اى را از دانشکده CALIFORNIA STATE UNIVERSITY گرفته است، در عین حال تصدیق مى کند که احتمال دارد وبلاگ نویسى و روزنامه نگارى حرفه اى بتوانند با هم کار کنند. اگر در انتهاى سال دیدید که وبلاگ هاى صدر فهرست همه با ژورنالیسم حرفه اى در ارتباطند آن گاه طبیعت وبلاگ نویسى دچار تحول خواهد شد. والتر شاپیرو از یو اس اى تودى حتى فکر مى کند که ممکن است موفقیت هاى وبلاگ نویسى ماهیت آن را دچار تغییر نماید. او با بیان این مطلب مى افزاید: ما نمى دانیم که کار وبلاگ نویسى به کجا خواهد رسید ، اما آ ن چه مى دانیم این است که در حال حاضر دانش و زمان کافى براى حمایت از دنیاى وبلاگ ها وجود ندارند. او مى گوید: این بعد وبلاگ ها که هر صبح مردم ، به پاى کامپیوتر هایشان مى روند اخبار صبح را مى خوانند و نظراتشان را پاى آنها مى گذارند، او را سخت تحت تاثیر قرار مى دهد و البته آرزو دارد که صداى آدم هاى تنها از بین نرود و به گوش همه برسد.
http://www.bashgah.net/modules.php?name=News&file=article&sid=22351
تأیید شده توسط سر دبیر فصلنامه فرهنگ رسانه در ساعت 10:28 AM | اطلاع رسانی الکترونیک | چاپ یادداشت | نظرات[0]
تأثیرات رسانههای الکترونیکی بر مغز در حال رشد
دوشنبه 27 آذر ماه سال 1385
نویسنده: رابرت سیلوست*
مترجم: زهره جواهری
منبع: باشگاه اندیشه 16/8/85
تخصیص زمان و انرژی در طول دوران بلوغ
ما حدود 000/150 ساعت از زندگی خود را بین سنین یک و 18 سالگی سپری مینماییم. حدود 000/50 ساعت از این زمان را میخوابیم و دو ساعت از 8 ساعتی را که در خوابیم رؤیا میبینیم. به نظر میرسد خواب و رؤیا به رشد و حفاظت از حافظه بلند مدت که از فعالیتهای روزانه نشأت میگیرد مربوط میباشد.
در حدود 000/65 از 000/100 ساعت زمان بیداریمان را صرف فعالیتهای انفرادی و ارتباطات غیررسمی مستقیم با خانواده و دوستان مینماییم، و این فعالیتها نقش مهمی در رشد و حفظ (نگهداری) حافظههای شخصی افراد بازی میکند.
در حدود 000/35 از ساعتهای بیداریمان را با فرهنگ گستردهتری از فعالیتهای سمبولیک / استعاری رسمی و غیر رسمی- حدود 000/12 ساعت در مدرسه و حدود دو برابر آن با انواع مختلف رسانهها گرهی (به طور مثال، تلویزیون، کامپیوتر، فیلم موسیقی، ورزش، کلیسا، موزه) به سر میبریم. بدین سان رسانههای گروهی و مدرسه نقش مهمی در رشد و نگهداری حافظه فرهنگی ما بازی میکند.
از اینرو، در یک روز در حال رشد به طور متوسط، بین سنین یک تا 18 سالگی یک فرد جوان 8 ساعت میخوابد، 10 ساعت بیداری را به خود، خانواده و دوستان اختصاص میدهد، 4 ساعت را با رسانههای گروهی میگذراند و فقط دو ساعت را در مدرسه سپری میکند. (جامعه ما انتظارات زیای برای آن دو ساعت دارد).
امروزه جوانان تمایل دارند که زمان / انرژی بیشتری را صرف رسانههای الکترونیکی از قبیل بازیها، تلویزیون و کامپیوتر نمایند.
عواطف، توجه را به همراه میآورند و آموزش طرز رفتار را در پی دارد بنابراین رسانههای گروهی اغلب عوامل عاطفی اولیه قوی را در برنامههای خود وارد مینمایند تا توجه مردم را افزون سازند. از آنجا خشونت و تمایلات جنسی ر رسانههای گروهی عواطف اولیه به شمار میروند، بیشتر جوانان در طول بچگی با هزاران رفتار خشونت بار و مقدار زیاد تمایلات جنسی از طریق رسانههای گروهی مواجه میشوند. و این عملکرد هزینه زیادی به همراه دارد تا نشان دادن تجربههای معمولی و مثبتتر رفتارها و برخوردهای انسانها. رسانههای گروهی تمایل دارند تا به ما نشان دهند چطور شهوت انگیز نه مناسب با جنسیت خود، چطور قدرتمند و نه صلح طلب باشیم.
حمایت مالی بازرگانی در رسانه گروهی منجر به از بین رفتن نمایش موضوعات فرهنگی مهم و با ارزش شده است. به طور مثال، تبلیغات بازرگانی تلویزیون قصد دراد بسیار کوتاه، سطحی و در واقع با تعصب باشد. به علاوه، برنامههای کامپیوتری و تکنیکهای تلویزیونی ارتباطات مکانی/ زمانی طبیعی را فشرده، طولانی و یا از بین میبرد، و عامل مهمی در خلق و استفاده از حافظه بلند مدت میباشد.
مغزها و رسانه الکترونیکی: سیستمهای زیست شناختی، موضوعات فرهنگی
رشد مغز
● مغز بسیار پیچیده، اما در عین حال سادهی ما در جهان شناخته شده بیشترین سازماندهی را دارد. مغز اندام محتاط، کنجکاو و اکتشافی است که به طور فعال محیط اطراف خود را تجربه نموده و تفسیر مینماید، و برای این امر از مدلهای مختلف ادراکی و سیستمهای گوناگونی استفاده مینماید و با واقعیتی که دریافت مینماید رشد میکند. مغز، به عنوان یک اندام حیوانی اصلی، در طول تکامل در سه لایه بقایی، عاطفی و سرانجام برخوردهای منطقی رشد مینماید. بخش قشری منطقی که در قسمت جلویی مغز میباشد در اندازه و توانایی در بین مغزهای حیوانات بینظیر است، اما بخش زیرین مغزها که بخش بقایی است و هم چنین سیستمهای عاطفی در شکلگیری افکار و رفتار ما، نقش مهمتری از آنچه پیش از این تصور میشد بازی میکنند.
● مغزها از دهها بیلیون نورونهایی تشکیل یافته که با هم در ارتباطند که از طریق الکتروشیمیایی نورونهای اطراف و دورتر از طریق سیستم لولهای در ارتباط میباشد. که از این طریق پیغامهایی دریافت و فرستاده میشود. نورونهای قشری در تعداد زیادی از شبکههای ستونی نیمهخودمختار سازماندهی شدهاند که بیشتر آنها توسط تجربیاتی که از مغزها مخابره میشود قابل تغییر است.
هر فرایند مجزایی، یک عملکرد ویژه و گروهی از شبکهها عملکردهای آنها را به فرایندهای پیچیدهتری تبدیل مینماید. به طور مثال، صداها تبدیل به واج سپس کلمات، بعد جمله و سپس قصه میشوند.
● ژنتیک نقش مهمتری در رشد مغز و توانایی آن از آنچه پیش از این تصور میشد بازی میکنند. کنجکاوی و توانایی زیاد ما در حل مشکل به ما این اجازه را میدهد تا ابزارهایی از جمله کتاب، کامپیوتر و دارو را که برای محدودیتهای مغزی / بدنی ما مفید میباشد، گسترش دهیم و ابزارهای کامپیوتری الکترونیکی بسیار قوی به طور سریع فرهنگ، را انتقال میدهند. بدین سان اکنون میتوانیم داروها و تکنولوژی را به عنوان چهارمین قسمت مغز تکنولوژیکی که در بیرون از جمجمهمان واقع شده. اما به طور قدرتمندی با سه قسمت مغز بیولوژیکی در داخل جمجمه همکاری مینماید به حساب آوریم.
● آموزش، انگیزه و تجربه میتواند تواناییهای ژنتیکی را افزایش دهد. بنابراین رشد مغزی آیندهای فعال از طبیعت و تربیت میباشد. بدین سان، مهم است که والدین شخص را با دقت انتخاب نماییم زیرا از طریق آنها ژنها انتقال یافته و محیط فرهنگی کودکان پدید میآیند و این ترکیب مناسبی از زیست شناسی، تکنولوژی و جامعه است.
● مغزها طوری طراحی شده تا شبکههای قشری آن با محیطی که در آن زندگی مینماید خود را تطبیق میدهد. محیطی که کنجکاوی و حس اکتشاف را تحریک نموده و رشد یک مغز کار را افزایش میدهد. بدین سان، افراد زیادی که در بچگی از رسانههای الکترونیکی که عملکرد را در جامعه محدود میسازد استفاده مینمایند رشد سیستمهای اجتماعی مغز آنها به تأخیر میافتد. به عکس، جلوگیری از یک بچه برای کشف تکنولوژی الکترونیکی کمک به ایجاد فرد بالغی مینماید که از نظر الکترونیکی مختل شده و آن هم در جامعه الکترونیکی که این مسئه در حال افزایش است. صرف زمان بر تلویزیون و ویدئو و اینترنت و هر وسیله دیگر الکترونیکی مرحلهای است که به فرد میآموزد چه طور از وسایل الکترونیکی استفاده نماید به طور مثال وقتی میخواهیم یک ماشین را برانیم که با موفقیت یک سه چرخه و اکنون و دو چرخه را رانده باشم.
سیستمهای حافظه
● حافظه کوتاه مدت ما سپری است که به ما اجازه میدهد که واحدهایی از اطلاعات به مدت کوتاهی در ذهن نگه داریم. از آنجا که سیستم محدودیتهای زمانی / مکانی دارد باید با سرعت تکههای کلیدی مرتبط اطلاعات را در واحدهای فردی با تشخیص شباهتها، تفاوتها و الگوهایی که میتواند آن را ساده نماید ترکیب کند. بازیهای ویدئویی کامپیوتری ممکن است به خوبی برای بازیکنان آنها بدون دستورالعمل روشنی انجام گیرد و بازیکنان را به مبارزه میطلبد و شکست آنها را به مرحله آغازین باز میگرداند و پیروزی کشمکش جذاب و پیچیدهتری در محیط الکترونیکی بعدی به وجود میآورد.
● فرآیندهای حافظه کوتاه مدت ما بخش محیطی که ما درک مینماییم را تنظیم میکند. ما به چیزهایی که داخل این چارچوب هستند توجه مینماییم رسانه گروهی اغلب تصویر مناسبی از یک اتفاق را حذف نموده و اهمیت و مفهوم آن را از بین میبرد.
● کارایی سیستم حافظه بلند مدت ما به توانایی در ایجاد توالیهای طولانی را دارد
1- عملکردهای موتوری وابسته به مهارتهای اتوماتیکی (حافظه عملی) و 2- حوادث، اتفاقات مربوط به قصهها (حافظه اخباری) بدین سان فعالیتهای قصهگویی فرهنگ ما را از طریق مکالمات، جوکها، آهنگها، رمانها، فیلمها، تلویزیون، ورزشها و .. جوانها باید فرمها و تکنیکهای قصهگویی مختلف را بیاموزند و رسانه الکترونیکی میتواند به هر دو آنها کمک کند.
* استاد دانشگاه ارگن
تأیید شده توسط سر دبیر فصلنامه فرهنگ رسانه در ساعت 10:18 AM | اطلاع رسانی الکترونیک | چاپ یادداشت | نظرات[0]
رسانه هاى نوشتارى درعصردیجیتال
دوشنبه 27 آذر ماه سال 1385
نویسنده : فاطمه امیرى
منبع : ایران 25/8/85
سالها پیش زمانى که هنوز جنگ جهانى اول شروع نشده بود؛ هنرى فورد با ثبت اختراعش (اتومبیل فورد) پول پارو مى کرد. فرانسوى ها غرق در نمایش هاى مد، مدل هاى جدید لباس را به رخ مردم آن سوى آتلانتیک مى کشیدند، انگلیسى هاى آدابدان و مطیع سنن قدیمى، باز به همان شیوه قدیمى روى نقشه دنبال جزایرى مى گشتند که آنها را مستعمره خود کنند. روس ها به سر و کله خود مى زدند تا تزار را به زیر بکشند و تزار جدیدى جاى او بنشانند. عثمانى ها با لورنس دست و پنجه نرم مى کردند، اما در آمریکا عصر تازه اى از تحولات شروع شده بود؛ آن هم به دست خواننده ها و نوازنده هایى مانند بسى اسمیت، توماس والر و دیویس میلر که در سبک هاى بلوز، جاز و رگتایم مى نواختند. آنها سرانجام توانستند با سبک موسیقى خود سفیدپوستان را که تحت تأثیر نوشته کتابها و روزنامه ها به شدت نژادپرست شده بودند، به تماشاى نحوه اجراى موسیقى شان بکشانند. همین اختلاط فرهنگى میان سفید و سیاه عامل مهمى شد که سیاهان بتوانند در وضعیتى که بیشتر رسانه ها در دست سفیدپوستان طرفدار نژادپرستى بود، با یک ابزار موسیقى، حرف هاى خود را به گوش مردم و دولتمردان آمریکا برسانند. آن زمان بتدریج موسیقى ذهن جوانان آمریکایى را به موضوع تبعیض نژادى حساس کرد، اما مخالفان این جریان، ساکت ننشستند. سیاستمداران گله مند در سخنرانى هاى خود بشدت به این حرکت اعتراض کردند. مادران سفیدپوست فرزندانشان را عاق کردند. کشیشان در موعظه هاى خود جوانان سفیدپوست را از پیوستن به حرکتى که شروع شده بود، منع کردند و... اما هیچ کدام از این روش ها نتوانست از تأثیر موزیک سیاهان بر جوانان سفیدپوست کم کند. این اتفاق هشدارى بود به رسانه هاى بزرگ که همه امکانات و افکار عمومى را در اختیار داشتند. در واقع چند جوان نوازنده با سازهایشان توانسته بودند به رقابت با رسانه هاى بزرگ و تخصصى بپردازند و افکار عمومى را در جهتى که مى خواهند هدایت کنند.
آیا در عصر رسانه هاى دیجیتال، غول شدن یک رسانه، سبکى از موسیقى یا شیوه هنرى دیگر امکان پذیر است؟! یا خبرگزارى ها و روزنامه ها به عنوان شناخته شده و رسمى ترین واحد رسانه اى در عرصه رقابت اطلاع رسانى همچنان پیشتازند و مى توانند افکار عمومى را به نحوى که خود مى خواهند جهت بدهند. سهم روزنامه نگارى که از سال ۱۷۰۱ به صورت یک حرفه درآمد و داراى اصول و قاعده شد و بعدها عنوان رکن چهارم دموکراسى را به خود اختصاص داد، از لحاظ ابعاد تأثیرگذارى و مرجعیت به عنوان کسب خبر چقدر است؟
«طبق آمار رسمى انجمن جهانى روزنامه ها در سال ۲۰۰۴ در سراسر جهان شش هزار و پانصد و هشتاد روزنامه در حال چاپ بوده اند و هر روز کمى بیش از ۳۹۵ میلیون نسخه از آنها به فروش رسیده است. این انجمن ، متوسط حداقل تیراژ هر روزنامه را در سال ۲۰۰۴ در حدود ۶۰ هزار ذکر کرده است. طبق این آمار، درصد روزنامه خوان در ژاپن بیش از هر کشور دیگر و برابر با ۶۴ درصد کل بزرگسالان است و پرتیراژترین روزنامه هاى جهان نیز در همین کشور منتشر مى شوند. این درصد در آمریکا ۲۳ درصد است. روزانه ۸۵ میلیون چینى، ۸۵ میلیون آمریکایى، ۷۲ میلیون هندى و نزدیک به ۷۰ میلیون ژاپنى روزنامه مى خرند.
به گفته دکتر پرویز فزون خواه: «با وجود این آمار که از اقبال عمومى جهانى به کسب اخبار از طریق روزنامه ها خبر مى دهد، در سال هاى گذشته حتى در آمریکا و اروپا نیز درصدى هرچند اندک از تیراژ خود را از دست داده اند. اینترنت به دلیل رواج وبلاگ نویسى و تعداد وبلاگ ها و رادیو و تلویزیون، موجب کاهش تیراژ روزنامه بوده اند.»
با شدت گرفتن رقابت میان اینترنت، رادیو و تلویزیون و روزنامه ها، از سوى کنگره پنجاه و هفتم ژورنالیست ها که در شهر استانبول در سال ۲۰۰۵ برگزار شد، به روزنامه ها و صاحبان آنها توصیه شده که بکوشند مکمل تلویزیون و وبلاگ ها بوده و مطالبى را منتشر کنند که آن رسانه ها قادر به ارائه آنها نباشند. یک روزنامه نگار مطلع در این زمینه مى گوید: «از جمله دیگر توصیه ها که از سوى کنگره ژورنالیست ها مطرح شد این بود که مفسران، نویسندگان مقاله ها و اصحاب ستون هاى ثابت، مطالب خود را ابتدا به روزنامه ها بدهند و بعد در سایت خود درج کنند، ولى این تدبیر هم زیاد مؤثر واقع نشد، زیرا یکى دو روز صبر کردن براى درج مطلب در وبلاگ مسأله را حل نمى کند. تنها راهى که براى روزنامه ها باقى مانده ابتکار تازه و از دست ندادن روزنامه نگاران ماهر و با تجربه است.»
زمانى نه چندان دور در دهه ،۷۰ رویتر، آسوشیتدپرس و فرانس پرس صاحبان بى چون و چراى اخبار بودند، اما در دهه ۸۰ با ورود به دنیاى فناورى کامپیوترى، بنگاه هاى اطلاعاتى محلى تبدیل به غول هاى عظیمى شدند. CBS، NBC، Euronews، CNN، B.CC و الجزیره از جمله این غول هاى رسانه اى اند. تمام سیاستمداران، صاحبان صنایع و بنگاه هاى کوچکى که مى خواستند بزرگ شوند و بنگاه هایى که مى خواستند بزرگ تر شوند، تلاش مى کردند تا خود را به کنار این غول هاى رسانه اى برسانند و در سایه آنها به خواسته هایشان برسند و کمى بیاسایند. دکتر پرویز فزون خواه، متخصص علوم ارتباطات مى گوید: در عصر ابررسانه، اطلاعات خانه ندارد. بسته هاى اطلاعاتى به همه جا سرک مى کشند، اطلاعات مى گیرند، اطلاعات مى دهند و مدام بر حجم خود اضافه مى کنند، اما در سال هاى اخیر یک اتفاق مهم دیگر هم افتاده و آن این که اینترنت و ماهواره نقش زیادى را در این شاهراه ارتباطى به عهده گرفته اند و حجم عظیم اطلاعات به وسیله متخصصان IT جابه جا مى شوند. در نتیجه ارتباطات الکترونیکى هم اخبار و اطلاعات را با سرعت منتقل مى کنند و هم بافت و ترکیب زندگى انسان ها را تغییر بسیارى مى دهند. براى مثال تصویر نلسون ماندلا براى ما شاید از همسایه بغل دستى مان هم آشناتر و نزدیک تر باشد. نلسون ماندلا شهرت جهانى دارد و این شهرت را مدیون فناورى ارتباطى جدید است.
واقعیت این است که در این شاهراه اطلاعاتى، رسانه هاى نوشتارى یا مجبورند خود را با جهان امروز هماهنگ کنند یا باید از گردونه رقابت به کنار بروند، آرام و بى صدا و شاید هم بى خاصیت به کار خود ادامه بدهند. رسانه هاى نوشتارى از جمله روزنامه ها همواره خواهان حفظ اقتدار ایام گذشته اند، اما آیا تنوع رسانه ها، سبک نوشته ها و رفتار رسانه هاى جهانى، دیگر مجالى براى رسانه هاى نوشتارى با بافت سنتى خواهد گذاشت؟
یک مدرس روزنامه نگارى مى گوید: «مردم از حوزه هایى که روزنامه ها به آنها مى پردازند، اشباع و خسته شده اند و این حوزه ها برایشان ملال آور است. حالا روزنامه اى موفق است که همگام با تغییر نیاز مردم حرکت کند».
در کشورهاى دیگر لزوم تغییر در رسانه هاى نوشتارى از جمله روزنامه ها اصلى است که صاحبان جراید قدمت دار، بسیار زودتر از ما به آن پى برده اند. مدیران روزنامه تایمز لندن ـ با بیش از ۲۰۰ سال سابقه انتشار ـ سرانجام در سال ۲۰۰۳ قطع روزنامه خود را تغییر دادند، زیرا هدف آنها ماندن است. بنابراین به دقت تغییر و انطباق با نیازهاى روز را پیگیرى مى کنند: «براى یک روزنامه مهم است که بداند مخاطبان بالقوه اش چه کسانى هستند؟ تعدادشان چقدر است؟ زبانشان چیست؟ چه علایقى دارند و گرایش آنها به کدام حوزه بیشتر است».
در این میان اگر روزنامه اى براى کشف حوزه ها و قلمروهاى ناشناخته جامعه گام بردارد، با پیشرفت در این عرصه و حرفه همگام شده است.
دکتر پرویز فزون خواه استاد دانشگاه مى گوید: «داشتن تیراژ دغدغه اى است که گاهى حتى خواب خوش را از چشم مدیران و صاحبان روزنامه ها مى گیرد و در کشورهایى حتى با قدمت رسانه اى بسیار بیشتر از ما نیز، مهم تلقى مى شود. در کشور ما داشتن تیراژ به معناى سرپا ایستادن روزنامه است و در کشورهاى قوى به لحاظ محصولات نوشتارى و چاپ و انتشار روزنامه، پایین بودن تیراژ نشانه شکاف و گسست بین رسانه ها و حوزه علایق مردم است. اینجاست که آنها همواره خطر از دست دادن مخاطب و تیراژ را احساس کرده و مدام خود را با علایق و خواسته هاى مخاطبان منطبق مى کنند تا از گردونه بیرون نیفتند و در جاى خود بتوانند حتى علایق مردم را به سمت وسویى که خود و صاحبان سیاست و اقتصاد مى خواهند سوق دهند، اما این کار چنان با ظرافت انجام مى شود که شائبه اى از هیچ همدستى میان رسانه ها و صاحبان قدرت به وجود نمى آید.
طبق گزارش بررسى وضعیت روزنامه ها در سال ۲۰۰۴ رقابت روزنامه ها با شبکه هاى تلویزیونى از نظر مطلب ۲۰ برابر بیش از سال هاى گذشته شده است. روزنامه ها تلاش کرده اند تا اخبار پخش شده از تلویزیون ها را تکمیل کرده و به صورت تازه اى ارائه کنند. بیش از پیش خود را با شرایط مخاطبان تطبیق داده و با در نظر گرفتن وقت کم، سلیقه و خواست مخاطبان هرچه بیشتر به چاپ و انتشار روزنامه هاى موردپسند مردم نزدیک تر شوند. چه رسانه هاى دولتى و چه خصوصى اگر نتوانند خود را با دنیاى امروز منطبق کنند، ناچار به خروج از گردونه ارتباطات و اطلاع رسانى اند. غول هاى رسانه اى با هم مى جنگند تا رساندن اخبار ویژه را در انحصار خود داشته باشد. مکاشفه، جست وجو، تحلیل و تولید گزارش عرصه اى است که در اختیار همه رسانه هاست.
++++++++++++++++
نوشتن در دنیای دیجیتال بعضی از روزنامه ها در سطح یک منطقه و محله توزیع می شوند، بعضی ها گستره توزیعشان در محدوده یک شهر است و بعضی های دیگر هم در سطح یک کشور؛ ولی روزنامه هایی هم هستند که به هیچ گستره جغرافیایی محدود نمی شوند. لازم نیست صبح ها برای تهیه روزنامه مورد نظرتان به کیوسک مطبوعات مراجعه کنید یا نگران تمام شدن روزنامه باشید. می توانید از هر کجای دنیا و در هر ساعتی از شبانه روز، روزنامه مورد علاقه تان را بخوانید. روزنامه های دیجیتال نسل جدیدی از رسانه ها هستند که طیف وسیعی از مخاطبان را دارند. کاربر اینترنت یعنی کسی که به کامپیوتر دسترسی دارد و می تواند از ابزارهای مدرن استفاده کند. پس طبیعی است که باید دارای حداقلی از سواد و اطلاعات باشد. به همین دلیل مخاطب رسانه آنلاین را می توان با مخاطب تلویزیون، رادیو و حتی روزنامه ها متفاوت دانست. چنین مخاطبی بیشتر اهل قضاوت و اظهارنظرکردن است. البته چنین خصوصیاتی باعث نمی شود که تصور کنیم مخاطب یک رسانه آنلاین لزوما یک وبگرد حرفه ای است. یک رسانه دیجیتال گرچه باید پاسخگوی انتظار مخاطب حرفه ای باشد ولی نباید سهولت کاربری آن فراموش شود. به هرصورت روزنامه های دیجیتال نوع متفاوتی از روزنامه ها هستند و شاید نیاز به نگرش متفاوتی هم داشته باشند. دکتر یونس شکرخواه، استاد دانشگاه و مدرس روزنامه نگاری را می توان پدر روزنامه نگاری دیجیتال در ایران دانست که سال ها در این زمینه پژوهش و فعالیت داشته است. گفت و گویی با او داشته ایم که در ادامه می خوانید.
سایبرژورنالیسم چه تاثیری بر تحول روزنامه نگاری داشته است؟ روزنامه نگاری سایبر به چند دلیل از روزنامه نگاری چاپی فاصله گرفته است. یکی از این موارد، حذف شدن ماشین چاپ از حوزه تولید پیام است که این امر سرعت تولید را در روزنامه نگاری سایبر بالا برده است. دوم اینکه محتوای چاپی در این نوع از روزنامه نگاری به محتوای دیجیتال تبدیل شده و این امر امکان مدیریت محتوا و به روز سازی آن را فراهم کرده، سومین مورد قابلیت آشکار بینامتنیت است به این معنا که محتوا در رسانه های سایبر از حالت متن منفرد به حالت فرامتن رسیده است. نکته دیگر وارد ساختن مخاطبان از فضای یک سویه چاپی به فضای دوسویه سایبر است و بالاخره روزنامه نگاری سایبر به مهارت خاص خود نیاز دارد و تکیه بر مهارت های متفاوتی را در تولید می طلبد. این نوع روزنامه نگاری چه برتری هایی به روزنامه نگاری چاپی دارد؟ اما در مورد مزایای روزنامه نگاری سایبر باید بگویم این نوع روزنامه نگاری مزایای فراوانی دارد که از جمله آنها می توان به آزادی از زمان و مکان در این روزنامه نگاری اشاره کرد که این بسیار مهم است. شما به محض ورود به جهان سایبر درموقعیت بی زمانی و بی مکانی قرار می گیرید. به قول مارک فدرمن، اندیشمند برجسته عرصه تکنولوژی های بسیار پیشرفته؛ در این جهان، امکان اتصال و ارتباط بی نهایت، باعث وارونگی تصور ما از ارتباطات فرهنگی و شهروندی می شود. وقتی مرزها و منطقه بندی های مبتنی بر زمان حذف شود، به معنای واقعی کلمه ما به شهروندان جهان تبدیل می شویم و همانطور که توزیع انبوه کتاب های چاپی باعث شد تا ایده ها و نظرات؛ بدون نیاز به حرکت خود فرد، در جهات مختلف حرکت کنند ومسافت های طولانی را بپیماید و ظرفیت تولید مطالب چاپی بلافاصله از قدرت نویسندگان برای تولید محتوا پیشی بگیرد، حالا دیجیتالیسم هم باعث دور بعدی تسریع در تولید محتوا شده است. بی واسطه گی هم از مزایای دیگر روزنامه نگاری سایبر است. منظورتان از بی واسطه گی چیست؟ در سایبر ژورنالیسم بین تولیدکننده یا روزنامه نگار آنلاین و مصرف کننده که همان مخاطب باشد واسطه ای وجود ندارد و شبیه ارتباط چهره به چهره است. دوسویه بودن و حالت فرامتنیت هم همانطور که گفتم از ویژگی های روزنامه نگاری سایبر است. به جنبه تکمیل شوندگی متن هم باید اشاره کنم و به پایایی متون سایبر که هیچگاه از بین نمی روند و کهنگی خبر و در آرشیو خاک خوردن در اینجا وجود ندارد. استفاده از گرافیک، فیلم و صدا و تصویر هم جزو ویژگی های دیگر است که رسانه های چاپی تنها تصویر را از این مجموعه دارند. عرضه محتوا با پیکربندی های گوناگون هم از مزایای دیگر است که خودش بحث جداگانه ای را می طلبد. امکان شخصی سازی محتوا از سوی مخاطب هم از ویژگی های منحصر به فرد این نوع روزنامه نگاری است. در ضمن شکل گردآوری و توزیع محتوا هم در روزنامه نگاری سایبر بسیار آسانتر از روزنامه نگاری چاپی است. روزنامه نگاری الکترونیک در ایران از چه زمانی و چگونه آغاز شد؟ چه سیر تحولی را طی کرده و الان در مقایسه با جهان در چه مرحله ای هستیم؟ از زمانی که روزنامه ها تصمیم گرفتند فایل هایشان را به صورت pdf روی وب قرار دهند، اما گونه برخط این روزنامه نگاری و به تعبیر بهتر تاریخ تولد روزنامه نگاری آنلاین در ایران به گونه ای که پیوسته آپدیت شود و خودش تولید محتوا کند و به مثابه مکمل نسخه چاپی عمل کند؛ با تولد جام جم آنلاین در نوزدهم مهر 1381 شروع می شود. سایبرژورنالیسم می تواند جای روزنامه نگاری سنتی را بگیرد؟ باید منتظر ماند و دید؛ من در تحقیقی که 5 سال پیش در این باره انجام دادم دیدگاه های 40 پاسخ دهنده (20 روزنامه نگار عرصه سایبر و 20 روزنامه نگار عضو رسانه های چاپی) را درباره 60 گویه ای که به آنان دادم در حوزه های گوناگون و از جمله آینده روزنامه نگاری سایبر و سنتی، بررسی کردم. این تحقیق نشان داد که روزنامه نگاران ایرانی عرصه سایبر و همتایان آنان در عرصه روزنامه نگاری سنتی بر سر 18 گویه دچار اختلاف نظر هستند که حاوی پیام های بسیار مهمی بود. یکی از موارد مشهود این اختلاف نظرها مربوط به همین سوال شما بود. به طوری که گویه مربوط به اینکه آیا سایبرژورنالیسم می تواند جای روزنامه نگاری سنتی را بگیرد؛ مورد اختلاف ترین گویه بین روزنامه نگاران سایبر و روزنامه نگاران سنتی بود. آن گویه این بود که روزنامه نگاری سنتی باقی خواهد ماند و اگرچه از مخاطبان آن به تدریج کاسته خواهد شد، اما هسته ای از مخاطبان فرهیخته به رسانه های چاپی وفادار خواهند ماند. جالب این بود که در پاسخ به این گویه که تازه خیلی هم علیه روزنامه نگاری سنتی نبود؛ روزنامه نگاران سایبر قویا معتقد بودند روزنامه نگاری سنتی باقی نخواهد ماند و این در حالی بود که روزنامه نگاران سنتی معتقد به بقای آن بودند. به هر حال تا آن موقع بر سر این جابه جایی مورد بحث شما اختلاف نظرها در ایران بین روزنامه نگاران دست اندرکار هر دو عرصه بسیار بالا بود. به چه ابزارهایی برای روزنامه نگاری آنلاین نیاز است؟ آیا اینترنت تنها ابزار است؟ نه، اینترنت فقط زیرساخت ماجراست و نه خود آن. برای این نوع روزنامه نگاری به مهارت های گوناگون از جمله نرم افزارهای مختلف و به زبان های برنامه نویسی و نیز به شیوه های آنلاین نویسی نیاز داریم. محتوا در سایبرژورنالیسم و روزنامه چاپی چه تفاوتی دارد؟ هیچ تفاوتی در محتوا وجود ندارد. تفاوت ها بر سر نحوه ارائه آنها است و فرمت هایی که باید پیش از لود به خود بگیرند. در واقع ارزش های خبری ربطی به نوع رسانه ها ندارند و ارزش های همیشگی خود را دارند. استفاده از فیلم، انیمیشن یا فایل های صوتی می تواند مفید باشد؟ چرا که نه. اگر پهنای باند مناسب و زیرساخت های قوی وجود داشته باشد این دو از ممیزه های بی بدیل روزنامه نگاری آنلاین هستند و از ضعف های آشکار روزنامه نگاری چاپی؛ چون نمی تواند از این امکان استفاده کند. امنیت در روزنامه نگاری الکترونیک چقدر مهم است؟ خیلی مهم هست. سایت شما باید همیشه در دسترس باشد و کار کند. ضعف امنیتی از هیچ نظر خوب نیست. در روزنامه های آنلاین برای طراحی صفحات وب به چه نکاتی باید توجه شود؟ جوابش دهها کتابی است که در این مورد نوشته شده است. ولی به طور مختصر، شلوغ نبودن صفحات، روان بودن طبقه بندی اطلاعات و سرعت لود شدن از فاکتورهای مهم هستند. صفحه اول بهتر است چه ویژگی هایی داشته باشد؟ این مساله در مورد سایت های گوناگون جواب های متفاوتی دارد. نمی شود قیافه home page یک سایت خبری به مجلات شبیه باشد و یا یک سایت زنان این ممیزه زنانه بودن را در نوع آیکن ها و رنگ هایش نشان ندهد. در واقع در پاسخ به سوال مهم شما باید بگویم که صفحات اول سایت ها در قالب شکل جدیدی از معرفی و توصیف هویت فردی یا سازمانی طی چند سال اخیر توسعه یافتند و بسیار مهم شده اند. در کل باید جنبه های چشم نوازی، معرفی خود و نیز ساختارمند بودن اطلاعات و جنبه های تعاملی را در home page داشت. امکان rss تا چه حد مورد توجه روزنامه های الکترونیک ایران قرار گرفته؟ این امکان مناسب هنوز به طور گسترده از سوی کاربران آماتور مورد استفاده قرار نمی گیرد ولی برای حرفه ای ها وب بسیار مفید است؛ چون با این سرویس، وقت زیادی از کاربران حرفه ای آزاد می شود. به نظرم rss یک دستیار تخصصی است که نه مزاحمتی دارد و نه حقوقی طلب می کند. در تعیین تگ ها به چه نکاتی باید توجه شود؟ به نکات فراوانی باید دقت کرد ولی اجازه بدهید با توجه به اینکه خودم درگیر یک سایت خبری هستم، از دادن پاسخ به این پرسش خود داری کنم. نشریات الکترونیک از چه قوانینی پیروی می کنند؟ آیا قوانین نشریات چاپی برای آنها هم اعمال می شود؟ رویه های قبلی در جهان وجود ندارد و ملاک حقوقی در بیشتر کشورهای جهان برای سایت ها همان مقررات عام حقوقی است اما در فصل اول قانون مطبوعات ایران در بخش تعریف مطبوعات در ماده یک 3تبصره وجود دارد که در تبصره 3 می گوید تمامی نشریات الکترونیکی مشمول مواد این قانون است. به پرسش شما باید حقوقدانان و دست اندرکاران حقوق سایبر پاسخ حقوقی بدهند اما به نظر من نشریه الکترونیک الزاما وب پایه نیست و بنابراین من آن را قابل تسری به وب سایت ها نمی دانم. مشترک شوید rss مخفف really simple syndication به معنی تشکیل ارتباط های بسیار ساده است و به شما امکان می دهد تا از آخرین خبرها و عنوان های سایت و یا وبلاگهای مورد علاقه خود با خبر باشید، بدون آنکه به آنها سر بزنید. ساختار یک فیدrss از زبان xml تشکیل شده است و شما نیز می توانید با استفاده از زبانxml یک rss برای سایت خودتان درست کنید. با قرار دادن یک قسمت rss یک سایت در متن سایت دیگر، با عوض شدن اخبار و عناوین سایت اول، این محتویات در سایت دوم هم به صورت خودکار عوض می شوندrss . روشی برای توصیف اخبار و محتوی وب است که برای توزیع از طریق یک ناشر آن لاین به کاربران وب بکار می رود. هرگاه وب سایتی قصد داشته باشد محتوی مطالب خود را منتشر کند توصیفی از آن محتوی به شکل یک مدرک rss تهیه می کند که یک کاربر با یک مرورگر یا برنامه خاصی که قابلیت خواندن محتوی توزیع شده به این وسیله را داشته باشد، می تواند آن مطالب را دریافت کند. rss reader یک نرم افزارrss خوان الکترونیکی است. اکنون نرم افزارهای بسیاری در این زمینه وجود دارند که می توان با دانلود آنها rss خواند. اما به تازگی مرورگرهای اینترنتی نیز به سیستم rss خوانی الکترونیکی مجهز شده اند. feedshow.ir نیز یک rss reader آن لاین است که توسط گروه نوین وب طراحی و راه اندازی شده است. این سایت به کلیه وب مستر ها و صاحبان سایت ها و وبلاگ های فارسی این امکان را می دهد تا با درج لینک های rss خود باعث باعث افزایش بازدید سایت یا وبلاگ خود شوند و امتیاز خود را در موتور های جستجو افزایش دهند .
+++++++++++++++++
روزنامه نگاری سایبر روزنامه نگاری سایبر
بذری که توسط www پاشیده شد
تا همین چند سال پیش، روزنامه نگاری حال و هوای دیگری داشت. روزنامه نگاران آن سال ها، کار خود را بدون استفاده از اینترنت و شبکه و ضبط صوت های دیجیتالی انجام می دادند. عکاسان خبری آن روزها نیز بدون دوربین های دیجیتال در حوزه عکاسی خبری فعالیت می کردند. خبرنگاران امروزی بدون کامپیوتر تقریبا هیچ کاری نمی توانند از پیش ببرند.
لپ تاپ ها با ساده تر کردن کار و همیشه در دسترس بودن خود، امروزه به یکی از وسایل کار ضروری یک خبرنگار حرفه ای تبدیل شده اند. تا همین چند سال پیش، یک خبرنگار برای این که بتواند صحبت های طرف گفتگویش را ضبط کند از انواع ضبط صوت های آنالوگی استفاده می کرد که امروزه جای خود را به ضبط صوت های دیجیتالی و انواع پیشرفته3 mp پلیرها داده اند. تلفن های همراه نیز به قدری پیشرفته شده اند که می توانند در مواقعی که یک روزنامه نگار یا عکاس خبری با صحنه ای مواجه می شود که نیاز به تهیه فوری خبر و عکس دارد، جای خالی دوربین دیجیتالی و یا ضبط صوت دیجیتالی وی را پر کنند. عصر دیجیتال توانسته است تحول عظیمی در حرفه روزنامه نگاری به وجود آورد. یک روزنامه بزرگ که سابقه کاری زیادی دارد، تا حد زیادی به اینترنت و شبکه های داخلی خود وابسته است. در چنین روزنامه هایی یافتن یک خبر یا گزارش خاص که تاریخ آن به چند دهه قبل برمی گردد، بدون داشتن یک آرشیو دیجیتالی تقریبا محال است. علاوه بر این انتشار روزنامه ها نیز به شیوه دیجیتالی راحت تر و با سرعت بالاتری انجام می شود. برای این کار ابتدا باید مطالب را به وسیله نرم افزارهای خاصی، صفحه بندی کرد و به راحتی هرگونه تغییر مورد نیاز را در آن اعمال کرد.
سپس از طریق سی دی و یا انواع ادوات دیجیتالی که به منظور انتقال اطلاعات دیجیتالی مورد استفاده قرار می گیرند، می توان صفحات دیجیتالی روزنامه را برای چاپ ارسال کرد. به جای استفاده از این وسایل، می توان صفحه تکمیل شده را از طریق شبکه نیز برای چاپخانه دیجیتالی فرستاد. مراحل چاپ نیز در چاپخانه ها به شیوه دیجیتالی و با کیفیت بالاتر و تیراژ وسیع تری انجام می گیرد.عصر دیجیتال و اینترنت حتی پا را از این فراتر گذاشته و نقش یک معدن عظیم اطلاعاتی را برای روزنامه نگاران بازی می کند. روزنامه نگاری که می خواهد در رابطه با سوژه خاصی تحقیق کند، با تکیه بر اینترنت و منابع اطلاعاتی موجود در آن می تواند با سیل عظیمی از اطلاعات مرتبط روبرو شود و سابقه خبری خوبی از سوژه مورد نظر به دست آورد. از سوی دیگر اخباری که از طریق اینترنت تهیه می شوند از دقت بالاتری برخوردارند اما این، یک شرط مهم را می طلبد: روزنامه نگار مهارت لازم را برای این کار داشته باشد و بتواند منابع موثق را از غیر موثق تشخیص دهد. به این ترتیب روزنامه نگاری مدرنی به وجود آمد که نام آن را "روزنامه نگاری آنلاین" نهادند.دیجیتالی شوید،آنلاین بمانیدروزنامه نگاری آنلاین نام های دیگری چون روزنامه نگاری دیجیتال، روزنامه نگاری الکترونیک و سایبر ژورنالیسم هم دارد. اصل در تهیه خبر و روزنامه نگاری دیجیتال، بر سرعت و دقت کار خبررسانی است. فناوری دیجیتال توانسته است حرفه روزنامه نگاری را در مسیری قرار دهد که به کمک آن نحوه انتقال اطلاعات و نیز حجم اطلاعاتی که جابجا می شود کاملا متحول شود. شاید اولین تغییری که فن آوری برای روزنامه نگاری به همراه داشت، سرعت انتقال خبر بود. به این ترتیب اخبار به سرعت و در هر جایی در دسترس بود. امروزه به کمک تلفن های همراه دوربین دار می توان تصاویر یک اتفاق مهم را با سرعتی باورنکردنی به سرتاسر جهان ارسال کرد. بلاگ ها، ویکی ها، جوامع مجازی و podcast ها جزو فاکتورهای کلیدی هستند که ژورنالیسم و دموکراسی را تحت تاثیر خود قرار داده اند. زیر بنای این تغییرات را در قرن نوزدهم گذاشتند. در این قرن جد شبکه های امروزی یعنی تلگراف اختراع شد. در آن زمان مردم انگلستان برای اطلاع یافتن از اخبار دیگر قاره ها باید در حدود 3 ماه صبر می کردند تا کشتی های حامل خبر از راه برسند؛ اما با اختراع تلگراف خبر فوران یک آتشفشان در کمتر از چند ساعت از طریق کدهای مورس و کابل های بین قاره ای به سرتاسر دنیا مخابره شد. امروزه اخبار به سرعت و در هر زمانی و هر مکانی از کره خاکی با تصویر و صدای کامل در دسترس هر کسی هستند. تنها شرط این دسترسی برخوردار بودن از اینترنت است، به طوری که می توان هر کامپیوتر شخصی را که به شبکه متصل باشد به عنوان یک خبرگزاری جهانی و یک پایگاه خبری به شمار آورد. هم کاغذی هم دیجیتالی بسیاری از روزنامه های چاپی، نسخه ای هم در اینترنت دارند. وب سایت آن ها ممکن است شامل فیلم، podcast ها، بلاگ ها و یا اسلاید های مختلف هم باشد. خوانندگان روزنامه های دیجیتالی در اکثر مواقع می توانند نظرات خود را بر روی یک مقاله ارایه دهند و به این طریق هم نویسنده و هم خواننده مقاله را از نقطه نظرات و نقدهای خود، بدون دخالت و نظارت سردبیر، آگاه سازند. تولید و چاپ دیجیتالی اخبار و توانایی انتشار اینترنتی روزنامه ها و مجلات، این روزها به رقابت با روزنامه نگاری سنتی حرفه ای پرداخته است. بسیاری از وب سایت های خبری به صورت رایگان اطلاعات و اخبار روز را در اختیار کاربران اینترنت قرار می دهند به طوری که عده ای از افراد نیازی به خرید روزنامه احساس نمی کنند. البته در این میان وب سایت هایی هم هستند(wall street journal) که تنها به مشترکان خود و در قبال پرداخت پول، اخبار را ارایه می دهند. برخی دیگر نیز مثل نیویورک تایمز، اخبار روز را رایگان و اخبار آرشیوی و ستون های غیرخبری را به صورت پولی به کاربران ارایه می دهند. گفته می شود یکی از نقاط قوت این شیوه روزنامه نگاری قدرتی است که به افراد در انتخاب دیدگاه ها داده می شود. سانسورهای خبری در اینترنت و روزنامه نگاری دیجیتال معنی خود را از دست داده است. گاهی اوقات این شیوه روزنامه نگاری و ارایه اخبار شما را با تجربه ای جدید نیز روبرو می کند. ممکن است یک عکاس و یا یک خبرنگار آزاد توانسته باشد از حادثه ای که رسانه هایی مثل رادیو و تلویزیون به پوشش خبری آن پرداخته اند از زاویه دیگری نگاه کند و شما را در این تجربه از طریق وب سایت خود سهیم کند. خوب یا بد؟همانطور که گفتیم، اینترنت یک منبع اطلاعاتی غنی برای یک روزنامه نگار است. اما این که یک روزنامه نگار بتواند موثق بودن یا نبودن یک خبر را تشخیص دهد نکته بسیار مهمی است که باید به آن توجه داشت. تکنیک های بسیاری برای ارزیابی محتوای اطلاعات موجود در اینترنت وجود دارد. یکی از این روش ها اسم دامنه است که تا حد زیادی می تواند صحت منبع خبری را تایید کند. دامنه های معروفی چون .gov نشان دهنده صحت مطالبشان هستند و می توان به محتوای موجود در آن ها اعتماد کرد. از طرف دیگر هم سازمان ها و هم اشخاص عادی می توانند دامنه های سطح بالایی چون .com و .org را رجیستر کنند؛ بنابراین باید از روش های دیگری برای تعیین صحت مطالب آن ها استفاده کرد. کسب اطلاعاتی راجع به صاحب دامنه روش دیگری برای تشخیص صحت و سقم یک وب سایت است. ابزارهایی در وب وجود دارند که می توان به کمک آن ها از جزییات ثبت نام و ... هر وب سایتی باخبر شد. نکته دیگری که می تواند به شناسایی ما کمک کند قسمتی به نام "درباره ما" ست که از آن طریق می توانید به اطلاعات بیوگرافی نویسنده و یا نویسندگان وب سایت پی ببرید. بدیهی است اگر وب سایتی دارای اطلاعات کافی در این قسمت نباشد زیاد قابل اعتماد نخواهد بود. لینک های موجود در هر وب سایت نیز می تواند روش دیگری برای شناسایی خوب و بد آن باشد. علاوه براین رتبه آن وب سایت در لیست موتورهای جستجوگر معروف، عامل دیگری بر پی بردن به درجه صحت سایت است. به سایت هایی که فاقد آدرس ارتباطی صحیح و یا اطلاعاتی راجع به نویسندگان آن ها هستند، باید کمی مظنون بود. درنظر داشته باشید که سایت های زیادی در اینترنت موجودند که کار آن ها فریب دادن مردم است. روزنامه نگاران وبلاگ نویس یا وبلاگ نویسان روزنامه نگار؟ در اواخر دهه 90، انتشارات اینترنتی به ویژه سبک وبلاگ یا بلاگ رشد چشم گیری داشت. این رشد که هنوز هم شاهد آن هستیم این بحث را به میان آورد که "آیا وبلاگ نویسان نیز روزنامه نگار هستند؟". در این ارتباط نه تنها مباحثی هم چون تعریف نقش و خویشتن و روابط نسبی به میان آمده است، بلکه پرسش های عملی تری در مورد حق دسترسی به اطلاعات و نیز پرسش های حقوقی در مورد حوزه اختیاراتی که روزنامه نگاران در آن حقوق ویژه دارندهمچون مصونیت در برابر مجبور شدن به افشای اطلاعات و منابع محرمانه- به میان آمده است.بسیاری از افراد عادی با راه اندازی یک وبلاگ شخصی توانسته اند با حال و هوای روزنامه نگاری آشنا شوند و چه بسا همین کار باعث شده باشد استعداد بالقوه آن ها در این حرفه شکوفا شود. از طرفی دیگر بسیاری از حرفه ای های روزنامه نگاری نیز برای خود وبلاگی راه اندازی کرده اند و در آن مقالات چاپ شده یا نشده خود را بدون هیچ سانسوری منتشر می کنند. بعضی از این وبلاگ ها بازدیدکنندگان فراوانی دارند و بسیاری از وبلاگ های دیگر نیز آن ها را لینک کرده اند.این وبلاگ نویسان چه حرفه ای و چه آماتور، مترصد این هستند که در مورد حقوقشان به عنوان روزنامه نگار، اقدام کنند. به عنوان مثال، در پرونده ای که در سالهای 2005 تا 2006 توسط شرکت اپل کامپیوتر اقامه شده بود، یک قاضی دادگاه تجدید نظر اعلام کرد آن دسته از نویسندگان آنلاینی که اطلاعاتی را از قول منابع بی نام، منتشر می کنند از مصونیت هایی که شامل حال سایر روزنامه نگاران می شود، برخوردارهستند. فریبا فرهادیان
